Bouman's Blog

Leven en werken in Roemenië

Brommen

Posted by Johan Bouman op 08/08/2014

Overgenomen van www.fullonline.ro

Overgenomen van http://www.fullonline.ro

Goed nieuws voor Roemeniëfans: Mediamagnaat en zakenman Dan Voiculescu is vandaag veroordeeld tot 10 jaar gevangenisstraf. Deze figuur, die onder Ceausescu bij de Securitate werkte, heeft na 1990 een imperium opgebouwd door handig gebruik te maken van de zwakke plekken in het Roemeense overheidsapparaat. Hij geldt als een van de rijkste mannen van Roemenië. Nu is hij in hoger beroep veroordeeld, samen met een aantal kornuiten. Hij had namelijk een tijd geleden een hele berg onroerend goed ‘eerlijk gekocht’ voor ongeveer 5% van de marktwaarde, en de opbrengst vervolgens witgewassen via een schenkingsconstructie.

Vooral door zijn nieuwskanaal is Voiculescu erg machtig. Antena 3 (niet te verwarren met de Spaanse zender van dezelfde naam) is een politiek vehikel, dat onder het mom van nieuws dag en nacht Voiculescu’s vijanden probeert af te branden. Hele uitzendingen worden gewijd aan vage complottheorieën over de president en andere lui die de Mogul kwaad gezind is. Ik heb er al eerder een stukje over geschreven uiteraard. Het kantoor van deze zender is nu ook geconfisqueerd omdat de boef een paar miljoen moet ophoesten. Het laatste nieuws is dat van Voiculescu’s politieke partij er meteen maar een paar parlementariërs zijn overgelopen naar een andere clan.

Fijn voor Roemenië is dat de rechter laat zien niet te bezwijken onder politieke druk, zelfs nu de regering bestaat uit mensen die de veroordeelden welgezind zijn. Nog even zo doorgaan en we hebben waarachtig een rechtsstaat.

Posted in Nederlands | Getagged: | Leave a Comment »

De poppetjes blijven vallen

Posted by Johan Bouman op 21/06/2014

Berichten die de justitiegezinde burger moed geven zijn de laatste paar jaar aan de orde van de dag in Roemenië. Letterlijk iedere week staat er weer een nieuwe hotemetoot in de krant met z’n lelijke gearresteerde hoofd. En er zijn er ook al flink wat veroordeeld en achter de tralies: onroerendgoedmagnaten, voetbalmakelaars, grootindustriëlen, burgemeesters, politiechefs, oud-ministers en zelfs een oud-premier hebben de afgelopen jaren fijn gemeenschappelijk kunnen douchen.

Het verschil met andere landen is niet dat de mensen hier slechter zijn, of meer tot corruptie geneigd. Het verschil is dat de corrupto’s te weinig moeite doen om hun zaakjes buiten het voetlicht te houden. Roemenië is in feite sinds 1947 (overname door de communisten) tot heden een staat, waarin het zo gewoon is dat functionarissen samen met the well connected voor eigen goud gaan en de burger bestelen, dat ze nog steeds geen reflexen hebben ontwikkeld om dat allemaal wat stiekemer te doen. Nu het openbaar ministerie eindelijk wat spierballen heeft gekweekt komt dat de zware jongens duur te staan.

De meneer op de foto heet Mircea (Míertsjaa) en is de broer van president Băsescu. Het schijnt dat hij zelf een beetje een onbenul is, maar goed met zo’n broer komen er nog weleens mensen aankloppen die wat willen. Zo ook Mircea. Om onduidelijke redenen heeft deze goedwammes zich ingelaten met een stel zigeunercriminelen, een soort clan waarvan de chef momenteel zit te brommen voor poging tot moord. Mircea kwam een tijd geleden al in het nieuws omdat hij gefilmd werd bij de doop van een van de nieuwe clanaanwasjes, in de rol van peetvader.

De man is nu dus volgens de officier van justitie de spil geweest in een smeergeldaffaire, waarbij hij zou proberen om Bercea Mondial (zo ‘heet’ die clanbaas, ook bekend van dit stukje) uit de bajes te houden in ruil voor heeeel veel dubloenen. Zoveel zelfs, dat hij bij een telefoongesprek klaagde over de berg geld, die hij moest verstouwen…en dat gesprek werd afgeluisterd door het openbaar ministerie.

Nou vindt Mircea zelf dat hij min of meer gedwongen werd om mee te doen en zelf gechanteerd werd. Het is een mogelijkheid. Maar het punt is dat nu zelfs de broer van de president voor de strafrechter moet verschijnen.

In Roemenië wordt altijd meteen verslag gedaan van wat de buitenlandse pers vindt van Roemeens nieuws. Veel commentatoren op de internets en de televee stelden opgelucht vast dat dit nieuws juist goed is overgekomen, in de zin van: In Roemenië wordt nu eindelijk werk gemaakt van de strijd tegen corruptie, waarbij zelfs de broer van de president niet wordt gespaard.

Het blijft spannend, want binnenkort komt er uitspraak in een ander proces waarbij de grootste mediatycoon en bewezen Securitate-agent Voiculescu in hoger beroep is gegaan tegen een veroordeling tot 5 jaar cel. Fiat iustitia, zoals de oude Romeinen al zeiden.

Posted in Nederlands | Getagged: , | 1 Comment »

Zo, en nu genieten van mijn welverdiende pensioe…wat?

Posted by Johan Bouman op 25/05/2014

Gisteren heb ik de hopelijk laatste tentamenperiode hier aan de universiteit afgesloten, met een tentamen over socialezekerheidsrecht. Dat was een hele gebeurtenis en ik zal u eens even van mijn verworven kennis laten genieten.

Het gemiddelde brutosalaris in Roemenië, aan de hand waarvan de pensioenen worden berekend, is voor 2014 vastgesteld op 2298 lei (dat is ongeveer 520 euro) per maand. In Nederland is dat ongeveer 2700 euro zag ik.

In Roemenië bestaat geen AOW, maar als je echt geen pensioen hebt opgebouwd krijg je ajutor social (sociale steun). Dat is voor alleenstaanden 125 lei (28 euro) en voor echtparen 225 lei (51 euro). Deze ajutor social is ook zeg maar de bijstand, als je geen recht hebt op een arbeidsongeschiktheidsuitkering of een werkloosheidsuitkering. Ook voor Roemeense begrippen is dat bespottelijk weinig – alleen al de vaste lasten voor ons driekamerflatje zijn zo’n 300 lei per maand.

De gelukkigen die hun hele leven hebben mogen werken voor het vaderland, krijgen bij 65 jaar (mannen) of 63 jaar (vrouwen) hun pensioen. Ze mogen ook doorwerken, met behoud van pensioen. Om in aanspraak te komen voor een pensioen moet je wel minstens 15 jaar premie hebben afgedragen, en een volledig pensioen krijg je bij 35 afdrachtsjaren. Met vervroegd pensioen kan alleen als je erbij neervalt (invalidenpensioen) of als je 43 jaar hebt gewerkt en minstens 60 bent – sowieso een hele prestatie. Zware beroepen zoals mijnwerkers hebben trouwens een lagere pensioenleeftijd.

De afdracht is niet mals: minstens 31,3 % van het brutoloon (waarvan voor werknemers meer dan de helft voor rekening van de werkgever komt). Ik als kleine zelfstandige (zzp-er) zou dus bij een bruto inkomen van 1000 euro 300 euro alleen al aan pensioenpremie kwijt zijn. En dan moet je over de rest nog ziektekosten, werkloosheid, andere premies en vergeet niet de inkomstenbelasting (16 %) betalen. Gelukkig kunnen zzp-ers een contract afsluiten en daarbij zelf het inkomensniveau kiezen waarover ze premies willen afdragen, tot het minimumloon.

En wat krijg je dan, als je dat allemaal hebt opgehoest? Dan krijg je een ingewikkelde berekening. Als ik het goed heb begrepen (en dit was gelukkig geen examenvraag) dan krijg je, als je je hele leven het gemiddelde loon hebt verdiend en je 35 afdrachtsjaren hebt volgemaakt, 732,80 lei per maand.

Als je dan bedenkt dat de Roemeense voedsel- en brandstofprijzen nauwelijks lager liggen dan in Nederland, mag je als Nederlandse pensionado echt helemaal nooit meer klagen over geld.

Posted in Nederlands | Getagged: , , | Leave a Comment »

Mores en kapsones

Posted by Johan Bouman op 12/04/2014

In Nederland had ik weleens docenten die zeer afstandelijk en formeel waren, maar er waren er ook die zich jonger voelden dan ze eruit zagen en als Maagdenhuiskinderen bij de voornaam aangesproken wilden worden. Maar docenten die beide varianten in zich verenigen bestaan natuurlijk alleen in Roemenië. Immers, in dit land zijn – zoals de bewoners met een knipoog zeggen – de mogelijkheden onbegrensd.

Bij het universitair onderwijs in het Nederland van de jaren vijftig stel ik mij altijd houten collegezalen voor, met van die krakerige bankjes. Wanneer de hoogleraar binnekomt staat men op, en gaat pas zitten wanneer daartoe uitgenodigd. De hoogleraar spreekt vanaf een verhoginkje zijn onfeilbare wijsheden en de studenten noteren, ondertussen er het hunne van of aan het avondleven denkend.

Zo hadden wij vandaag na de lunch, na twee keer twee uur onderwijs te hebben genoten, een blok van vier uur. De docent, die wij voor het eerst zouden zien, luisterde naar de voornaam Petruț (Peetróets), wat ik erg schattig vond klinken. Maar tijdens de middagpauze waarschuwde een jaargenoot ons: Beslist allemaal opstaan wanneer hij binnenkomt, en geen kauwgom kauwen of anderszins de aandacht op je vestigen! Deze waarschuwing werd met gegrinnik ontvangen, maar toch stond bij geruchte van de inkomst de zaal als één man op.

De docent schreed binnen in een doodse stilte, beklom het verhoginkje, plaatste zijn tas op de tafel, draaide zich om en zag, dat twee studenten waren blijven zitten. Eentje was in zijn tas aan het rommelen en de andere schreef heel geconcentreerd iets in een boek. De docent bewoog niet verder en wachtte totdat de stilte zó indringend werd, dat beide schuldenaren het merkten en ook opstonden. De aantekeningenmaakster kreeg zelfs een berisping: Als het college nog niet begonnen was, hoefde er ook niets te worden genoteerd.

Na nog geen minuut van het oplepelen van definities (wel vanaf een aan een beamer gekoppelde hypermoderne laptop, een noviteit in deze alma mater) bespeurde de docent dat een meisje haar telefoon raadpleegde. Ze werd direct de zaal uitgestuurd. Hier koppelde de docent de opmerking aan dat hij vond dat hij respectloos werd bejegend en dat dat zijn weerslag zou hebben in de cijfers. Deze handelwijze vatte hij samen onder het motto: “Ik ben zeer correct.”

Spoedig daarna echter keerde het tij en werden wat laatkomers welwillend binnengelaten: “Mag ik binnenkomen?” (grinnikend) “Wat wilt u eigenlijk? U bent al binnen.”  Na deze grap ging het de inhoud in, waarbij de docent niet naliet de traditionele verschillen tussen mannen en vrouwen te benadrukken, willekeurige studenten op wie zijn oog viel eventjes op hun nummer te zetten (“Waar komt u vandaan? Wat doet u voor de kost?”) regelmatig te noemen welke hoge piefen hij als advocaat wel niet had verdedigd, en de meisjes met de grootste tieten vaderlijk toe te spreken, samenzweerderig toe te lachen en naar hun mening te vragen.

Hij vertelde een of twee schuine moppen, kreeg de lachers op zijn hand door een plaatje van allerlei schiettuig als jongensspeelgoed te omschrijven, en had de zaal aan zijn lippen bij zijn toelichting op een beroemde moordzaak die in Roemenië jaren op de kijkbuis is geweest (voor de liefhebbers: de zaak ‘Elodia’).

Vervolgens beklaagde hij zich over het universitaire systeem waarbij men vier uur achter elkaar hetzelfde vak moest aanhoren, en dat na vier uur college ‘s ochtends. Even tevoren had hij echter aangegeven, dat hijzelf de uren op elkaar had gestapeld omdat hij op de andere zaterdagen naar conferenties wilde. Enfin. De beste man besloot met het aanroepen van ‘de grote geesten, die deze universiteit hebben bevolkt’ en waar wij respect voor moesten hebben.

Ik denk dat deze man nu thuis zit te vertellen, hoe hij al die studenten weer eens in z’n zak heeft gestoken met zijn aanpak van good cop, bad cop. Zo’n man heeft gewoon teveel macht en te weinig controle. Niemand doet hem wat, net als voor 1968 in West-Europa. Tijd voor een grondige evaluatie door de studenten, die toch uiteindelijk zijn salaris betalen. Dat is pas correct.

Posted in Nederlands | Leave a Comment »

Partijbaronnen aan het voorgerecht

Posted by Johan Bouman op 11/02/2014

Aangezien Roemenië 41 provincies (județe – zjoedétse) heeft (de hoofdstad Boekarest wordt apart gerekend), zijn er ook 41 voorzitters van provincieraden. De provincieraad is een soort provinciale staten maar dan met wat meer in de melk te brokkelen. Deze clubs hebben bijvoorbeeld een hele hoop poet te verdelen uit de EU-fondsen en ook op het gebied van infrastructuur kunnen ze een aardig spaarvarkentje legen ieder jaar. De voorzitter is gekozen en is in feite een soort provincieburgemeester, terwijl er in Roemenië ook een ‘prefect’ bestaat (net als in Frankrijk), die op provinciaal niveau de regering vertegenwoordigt en geen deel uitmaakt van de volksvertegenwoordiging of het bestuur op regionaal niveau.

De baas zijn over geld, dat is natuurlijk de kat op het spek binden voor de meer inhaligen op deze aardkloot. Voorzitters van provincieraden zijn in dit land vaak partijbaronnen, die hun machtsbasis ontlenen aan het feit dat zij met hun lokale clan de partijbazen in Boekarest van stemmen voorzien in verkiezingstijd. Dat dat niet altijd even koosjer gebeurt is een geheel ander verhaal.

De laatste maanden regent het aanhoudingen van politici door de officieren van justitie van het speciale anticorruptieparket (DNA – Direcția Națională Anticorupție) en vandaag was de beurt aan de heer Cosma van de provincie Prahova. Hij zou smeergeld hebben aangenomen.

Daarmee komt het aantal raadsvoorzitters met een strafproces aan de broek op 9. Zo’n beetje een kwart! Met die gedeputeerde in Noord-Holland die uit de ruif stal en die andere pipo die gauw ging overlijden voordat hij kon worden vervolgd. Stelt u zich eens voor dat er negen (9) van dat soort gevallen tegelijk zouden zijn. En dan niet zomaar een gedeputeerde, nee de chef! En dat naast de hopen burgemeesters met een strafdossier.

Enfin, we zijn benieuwd wat er uit gaat rollen. Vandaag moest er in ieder geval al eentje aftreden wegens onverenigbaarheid van functies (link in het Roemeens). Wie weet komt er een tijd dat men het wat minder normaal gaat vinden om bij de overheid smeergeld en vriendjespolitiek als voornaamste dagbesteding te hebben.

Posted in Nederlands | 7 Comments »

Burgemeester heeft schijt aan rechter

Posted by Johan Bouman op 14/01/2014

Ook Roemenië is geen paradijs moet u weten. Er is bijvoorbeeld al heel de winter geen sneeuw gevallen. Daarnaast de gebruikelijke probleempjes, zoals een zeer krakkemikkig functionerende overheid. Op het eerste gezicht lijkt de overheid in dit land wel te werken. Er zijn wegen, er is openbaar vervoer, er zijn ziekenhuizen, politie, en zelfs een ombudsman. Maar helaas merk je regelmatig dat de trias politica hier nog geen vijfentwintig jaar geleden is ingevoerd.

Zo had de gemeente Boekarest, onder aanvoering van de aan onderkaak lijdende burgemeester Oprescu, in 2006 besloten tot het aanleggen van een nieuwe noord-zuidas door de binnenstad. Deze Bulevardul Uranus (genoemd naar de onder Ceaușescu vrijwel geheel verdwenen pittoreske stadswijk) moet het verkeer door het centrum ontlasten en met name de centrale Victoria-boulevard wat leefbaarder maken. Dat is op zich een mooi idee, en het zou helemaal mooi zijn om een extra voetgangerszone te krijgen voor het Boekarestse flaneren.

Maar Oprescu had voor het gemak bedacht dat de historische panden op de route zouden worden gesloopt. Een aantal mensen en met name de stichting Red Boekarest (Salvați Bucureștiul) maakte hier fel bezwaar tegen en spande onder andere een aantal rechtszaken aan. Voor ieder project in de stedelijke ontwikkeling zijn namelijk alternatieven te bedenken. Boekarest beschikt over een klein en dalend aantal historische panden, dus die zijn kostbaar.

De rechter gaf de stichting deels gelijk en vernietigde de besluiten van de gemeenteraad waarop het hele project was gebaseerd. Maar, en nu komt het, daar trok de gemeente zich helegaar niets van aan. Uiteindelijk zijn er – met of zonder toestemming van de rechter – bijna honderd (monumentale) panden gesloopt en rond de 1000 mensen onteigend. En die boulevard dus aangelegd. De burgemeester kan enige plangrandeur niet ontzegd worden, want het tracé gaat verder met een tunnel onder het Parlement en doorsnijdt straks het gehele centrum. Maar goed, dit is dan ook de burgemeester van de ‘viaductsnelweg‘, een volledige snelweg op poten die hij boven de stad wil laten bouwen.

Het deel van het centrum waar de Uranusboulevard doorheen gaat is vervallen en vele stadgenoten zal het juist goed uitkomen dat er een extra hoofdweg door het centrum gaat. Maar het principe dat de uitvoerende macht de besluiten van de rechterlijke macht moet respecteren wordt met voeten getreden en dat is nog veel erger dan het afbreken van historische panden. Op deze manier worden we nooit een fatsoenlijke democratie hier.

Treurig stemmend was ook het nieuws dat het eerste op de rijbaan aangelegde fietspad van de stad (in plaats van met plakstroken op de stoep), onderdeel van de Uranusboulevard, meteen is ingenomen door foutparkeerders (onder). Ik geloof niet dat er ergens zo uitbundig en algeheel wordt foutgeparkeerd als in Boekarest.

Posted in Nederlands | Getagged: | Leave a Comment »

Wilde verhalen

Posted by Johan Bouman op 20/12/2013

Mijn vader, altijd scherp, stuurde mij dit knipsel toe uit de papieren Trouw – waarmee ik ook ben opgegroeid. Ik draag die krant een warm hart toe. Het ging jammer genoeg om een tendentieus en uit zijn context gehaald verhaal, waar ik als aspirant-jurist in Roemenië graag even op wil reageren.

De ondertitel van het stukje is ‘Advocaten vragen Nederland om hulp’. Het gaat over een Roemeense advocaat die in hongerstaking is gegaan omdat hij zijn vak niet meer mag uitoefenen. Nu is dit ongetwijfeld een ernstige zaak, want hongerstaken doe je niet zomaar. Er worden een aantal zwaar aangezette citaten gegeven (“Het recht om advocaat te zijn staat voor ons gelijk aan het recht op leven”). Verder wordt verteld dat ‘advocatenorde Bota’ aan de Nederlandse ambassadeur heeft gevraagd om Roemenië buiten het Schengen-verdrag te houden wegens te veel corruptie. De strekking van het artikel is, dat als zelfs de eigen advocaten worden dwarsgezeten en om uitsluiting van deelname aan een verdrag vragen wegens corruptie, dat het dan wel heel erg moet zijn.

Er zit echter veel meer achter dit verhaal. De context is weggelaten en dat vind ik een kwalijke zaak. Ook is er nergens in het artikel wederhoor toegepast. Trouw heeft hier naar mijn mening achterstallig huiswerk.

Roemenië heeft, net als de meeste landen, één nationale orde van advocaten (de UNBR). Deze is bij wet geregeld (Wet nr. 51/1995). In de wet staat dat de UNBR de enige advocatenorde is en dat het oprichten van andere ordes is verboden. Advocaten kunnen uitsluitend als lid van deze orde hun beroep uitoefenen. Op straat en in de media worden er af en toe beschuldigingen van corruptie geuit over het toelatingsbeleid van de orde. Sommigen zouden een illegaal handje worden geholpen bij het zware toelatingsexamen. Als dat waar is, is dat natuurlijk niet in de haak.

Het is echter een heel ander verhaal als je dan maar zelf een advocatenorde gaat oprichten. Dat heeft meneer Pompiliu Bota gedaan. Stel je voor dat advocaten in Nederland ook maar hun eigen orde gingen oprichten als ze vonden dat de deken corrupt was? De Roemeense rechter moet volgens de nationale wet reageren en die meneer Bota veroordelen voor het onrechtmatig uitoefenen van het beroep van advocaat. Dat is ook gebeurd. Een aantal andere advocaten (het in het artikel genoemde aantal van 5000 lijkt mij zwaar overdreven, ik heb er ook nergens bronnen voor kunnen vinden) zijn het met deze meneer Bota eens en in plaats van lid te worden van de UNBR hebben zij zich aangesloten bij de orde van Bota. Als je dan van de rechter en het openbaar ministerie niet als advocaat mag optreden, moet je niet gek opkijken. En als er een strafrechtelijk onderzoek tegen jou loopt, kan je ook in Nederland heel makkelijk ‘van je bed worden gelicht’. Overigens ligt meneer Bota ook om andere redenen in de clinch met de Roemeense overheid – hij heeft op procedurele gronden een zaak gewonnen over belastingontduiking (hij had illegale sigaretten gefabriceerd in de jaren negentig). Dat heb ik van zijn eigen website. Zijn thema is dus niet uitsluitend corruptie onder advocaten.

Ik wil best geloven dat deze meneer Bota oprecht tegen misstanden wil strijden en zijn medestanders ook. Maar de manier waarop roept vraagtekens op. Er zijn een heleboel NGO’s in Roemenië die net zo hard tegen corruptie strijden, maar zonder zelf de wet te overtreden.

Afgezien daarvan is het verhaal van het Schengen-verdrag slechts zijdelings gerelateerd aan vermeende corruptie binnen de Roemeense orde van advocaten. Roemenië mag nog geen partij worden bij dit verdrag omdat men bang is dat straks de deuren voor smokkel wijd open gaan, ondanks de meest geavanceerde elektronische grensbewakingssystemen. Dit gaat dan met name om corruptie bij de Roemeense douane.

Tot slot wordt er een rapport van de Europese Commissie met de haren bijgesleept, waar staat dat ‘politiek gemotiveerde aanvallen op de rechtspraak zijn niet gestopt’. Nu is het zo dat de Roemeense magistratuur in binnen- en buitenland wordt geprezen om zijn recent verworven onafhankelijke houding en standvastigheid. Het parlement en de uitvoerende macht worden vaak aangewezen als de grote corrupte boosdoeners.  Dat wordt in het artikel niet genoemd. Politieke aanvallen op de rechtspraak zijn iets heel anders dan misstanden binnen een advocatenorde, maar in het artikel wordt alles moeiteloos op een hoop geveegd.

Juist als het gaat om een land wat vaak tendentieus in het nieuws wordt gebracht, mag je van een krant als Trouw een genuanceerd beeld verwachten. Ik hoop dan ook dat er in de toekomst betere artikelen over dit thema zullen verschijnen.

Posted in Nederlands | Leave a Comment »

Winter is coming

Posted by Johan Bouman op 03/12/2013

Op 1 december begint in Roemenië officieel de winter, en mensen kijken altijd heel gek als ik zeg dat hij in Nederland pas op 21 december begint. Het blijkt dat ik van huis uit de ‘astronomische winter’ hanteer. We hebben al wat natte sneeuw gehad maar over het algemeen blijft het mild. Vlak voor kerst komt er waarschijnlijk wel sneeuw en dan kunnen we Nederland weer hartelijk uitlachen.

Uiteraard worden voor de winter allerlei voorbereidingen getroffen. De winterbandjes hangen onder de auto en in de achterbak bevinden zich 1) een zak met zand 2) een stevige bezem en 3) een stalen schep. Alledrie heb ik iedere winter nodig gehad bij het uitgraven. Alleen de sneeuwkettingen zijn nog nooit geprobeerd.

Verder vertellen buitenlanders in Roemenië graag dat in december alle ramen worden afgeplakt om in het voorjaar pas weer open te gaan (klopt niet) en dat de Roemenen, hoewel ze toch wat gewend zijn, panisch worden bij mogelijke blootstelling aan kou. Zo kun je ‘s winters oudere dames met de hand voor de mond zien rondlopen, om maar geen koude lucht in te ademen. Vanochtend was het boven nul, maar toch kreeg onze Yana bij de kleuterschool commentaar dat ze niet én een maillot én een broek aanhad voor de honderd meter vanaf huis. Toen ik nog geregeld ‘s morgens lopend naar mijn werk ging, werd ik door hondenuitlaters verbijsterd nagestaard omdat ik zonder muts door de sneeuw streed. Ach ja. Volgens mij heb ik hier al eens over geblogd, we wonen hier al vijf jaar. Ieder jaar ben ik weer blij met de seizoenswisseling in Roemenië. De zomer is écht zomer en de winter is écht winter.

Morgen komt Sinterklaas speciaal voor de Boekarestse Nederlandertjes even overwippen en met pepernoten smijten. Hier in huis kent men uitsluitend ‘Sinterklaas kapoentje’ – toch maak ik me geen enkele zorgen over de cadeaux. Over kadootjes gesproken: In de categorie ‘wat zijn ze toch heerlijk corrupt’ vanochtend een aardige reportage in de krant Gândul. Men had een stiekeme verslaggever een stel burgemeesters laten bellen, met het bericht dat ‘het partijkantoor’ wilde weten wat de wensen waren in ruil voor het overtuigen van mensen op ‘hun’ partij te stemmen. Alle twintig gebelde burgemeesters bleken het volstrekt normaal te vinden om hun kiezers te beïnvloeden in ruil voor wat kadootjes.

Hieronder de uiterst betrouwbaar ogende burgemeester van het plaatsje Tulnici (Toelnietsj). Ook hij is met vlag en wimpel gezakt voor het corruptie-examen.

Posted in Nederlands | 1 Comment »

Bulgarije

Posted by Johan Bouman op 11/11/2013

In Roemenië word je een beetje raar aangekeken als je op stedentrip naar Sofia verklaart te willen. Roemeense reisbureaus bieden Istanbul, Amsterdam, Milaan en Barcelona – Bulgarije is alleen doorreisbestemming op weg naar Griekenland. Dat dat geheel ten onrechte is ontdekten wij afgelopen weekend. Vanuit Boekarest is het maar een uurtje naar de Bulgaarse grens, dus wij klommen in de Boumanbolide en hupsakee.

Uitzicht vanaf de Starevets in Veliko Turnovo

Uitzicht vanaf de Starevets in Veliko Turnovo

Eerste stop was Veliko Turnovo aan de rivier de Jantra. Als echte eenentwintigste-eeuwse toeristen hadden wij ons in het geheel niet voorbereid, want men denkt

Alexander Nevski-kathedraal, Sofia

Alexander Nevski-kathedraal, Sofia

tegenwoordig met de smartphone alle situaties op te kunnen lossen. Zo reden wij nietsvermoedend (na met de app een hotel te hebben geregeld) een parel van een stadje in. In de Middeleeuwen was dit de hoofstad van het Tweede Bulgaarse Rijk, en de verschillende tsaren hebben op een heuvel een gigantische vesting gebouwd. Het hotel lag aan een straatje waar ieder ogenblik een Ottomaan om de hoek kan komen. De Bulgaren waren ook in de communistische tijd erg trots op hun verleden en hebben de Tsarevets (zo heet die vesting) weer gedeeltelijk gerestaureerd. Dit inclusief een tsarenkerk en de toren waar een kruisvaarder werd opgesloten – die hadden namelijk de neiging om in plaats van de moslims hun eigen orthodoxe geloofsgenoten aan te vallen. Helemaal bovenop de burcht was een mevrouw van een zekere leeftijd die duidelijk lang geleden de feitjes had geleerd, en deze nu afdraaide als een vermoeid handorgel. Na wat extra financiële aansporingen maakte ze er toch wat van en toen werden we onder de voet gelopen door een oprukkende schoolklas.

De volgende dag reden wij in zo’n drieënhalf uur naar Sofia. Het landschap doet wel wat denken aan Hongarije, maar is iets wilder. Rotspartijen, oerbossen en kronkelriviertjes, dat idee. De Bulgaarse hoofdstad ligt in het oosten, zodat je ook in een wip in Servië of Montenegro bent. De stad ligt aan de voet van de Vitosha-berg. Als je op de Vitosha-winkelboulevard een biertje drinkt bij de zaak Vitosha, kijkt bij dat alles de berg Vitosha op je neer.

Sofia is volgens de lokale bordjesschrijvers de op één na oudste hoofdstad van Europa (na Athene). Volgens de overlevering was Sofia (toen nog Serdika) de lievelingsstad

Op een muur in het centrum van Sofia stond ineens een gedicht van Jan Hanlo

Op een muur in het centrum van Sofia stond ineens een gedicht van Jan Hanlo

van keizer Constantijn de Grote. Na een stad van Thraciërs, Hunnen, het eerste Bulgaarse tsarendom (onder de bezielende leiding van Khan Krum) en Ottomanen te zijn geweest, en na in de oorlog grondig te zijn verwoest, zie je nu nog weinig glorieplekjes. Maar de nationale kathedraal mag er wezen (zie foto). Er is bovendien een serie heel aardige archeologische opgravingen door het hele centrum en een Byzantijnse kerk met een echte necropolis eronder. Wij geven Sofia een dikke voldoende. Afgezien van de politieke onrust van de laatste tijd gaat het volgens mij wel goedkomen met die Bulgaren. Ze zijn toeristtechnisch in ieder geval beter onderlegd dan hun buren ten noorden van de Donau.

Om dit Byzantijnse kerkje hebben ze later het presidentieel paleis heengebouwd

Om dit Byzantijnse kerkje hebben ze later het presidentieel paleis heengebouwd

 

Posted in Nederlands | Leave a Comment »

Ardeal

Posted by Johan Bouman op 29/10/2013

Transsylvanië wordt hier vaak Ardeal genoemd (‘deal’ betekent heuvel). Daar wist mijn vader – opa in de wandelgangen – al veel van. Twee jaar geleden hebben we een tocht gemaakt in de noordelijke streek Bucovina, langs de beroemde oude kloosters daar. Maar de Saksische weerkerken stonden nog op de lijst en afgelopen week kwam het ervan. Het relatief welvarende Transsylvanië werd in de middeleeuwen voortdurend bestookt door strooptochtende Tataren en door Turken op veroveringstocht. Dus die Saksen, ook niet lui, bouwden om hun kerk heen een dikke vette muur. In die muur schietgaten, gietgaten voor kokende olie, voorraden, levende have, woningen en zelfs een schooltje. Dook de vijand op, renden alle dorpelingen naar hun kerkburcht en dan konden ze het wel een tijdje uitzingen.

De eerste die we bekeken staat in het dorp Prejmer, in de buurt van de mooie stad Brașov. Er waren nergens toeristen te zien en het plaatsje was enorm ingeslapen. Drie bouwvakkers stonden wat te bouwvakken. De burcht stond daar lekker in het zonnetje. Maar wat een muren, wat een muren. En op de binnenplaats van de burcht een kerkje.

Prejmer - In de muur van de burcht

Prejmer – In de muur van de burcht

Het was ook prachtig gerestaureerd door een of andere Duitse stichting. Vervolgens ging de toch naar het dorpje Viscri, waar de Engelse prins Charles een huis heeft. Die Charles is trouwens familie van de Roemeense koninklijke familie, vandaar. Hoe dan ook, dat dorp lag aan het eind van een weg met meer kuilen en gaten dan asfalt, zodat mijn arme schokdempers nu nog steeds nachtmerries hebben. Het dorp zelf was een soor modderpoel, maar de oude Saksische huisjes waren in ieder geval mooi opgeverfd. Hippe, alternatieve toeristen kunnen hier in middeleeuwse pensions overnachten en daar thuis over opscheppen.

Maar onze tocht ging verder. Overigens heeft Viscri ook een kleine burchtkerk (zie foto) op een heuvel, die iedere maker van romantische griezelfilms zou doen

Burcht van Viscri

Burcht van Viscri

watertanden. Toen we bij een armetierig zigeunerdorpje weer de nationale weg opdraaiden was ik blij dat Sighișoara niet ver meer was.

Ook in Sighișoara kan je filmdecortechnisch meteen aan de slag, want er is een middeleeuwse sprookjesburcht die nog echt in gebruik is, en op de burcht (dat wil zeggen, in feite is het een ommuurd stadscentrum op een heuvel) is nog een burcht. Daarop staan een kerk, een school en wat torentjes. Een enorm toeristisch potentieel, alleen nergens een toerist te zien.

Op de tweede dag reden we via de kerkburcht en voormalige bisschopszetel Biertan (spreek uit: biejertán) naar de gemeente Sibiu. Sibiu is een voormalige Europese culturele hoofdstad en mag er wezen, maar vlak onder de stad liggen nog twee weerkerken in de dorpen Cisnădie en Cisnădioara. Die van de eerste viel eigenlijk tegen, want: niet eens op een heuvel! Het was ook even zoeken voor we erin konden, want deze weerkerk was natuurlijk wel ommuurd, en in de muur was natuurlijk wel een deurtje, maar dat je voor de sleutel ergens in het poortgebouw een trappetje op moest stond er even niet bij. Toch werd ons geduld beloond want tegen een luttel bedrag mochten wij als eerste toeristen die week (het was donderdag) de kerk bekijken – zoals altijd weer een wonder van restauratie-ijver. Bovendien bleek deze kerk ook nog regelmatig te worden gebruikt.

Uitzicht vanaf kerkburcht Biertan

Uitzicht vanaf kerkburcht Biertan

Cisnădioara beloofde het letterlijke hoogtepunt te worden, want het was een donker bos op een heuvel waar je van verre een toren op zag. Dichterbij gekomen was er een glibberig mospaadje dat in de duisternis verdween, afgesloten door een hek, met in de buurt slechts wilde honden en een herberg zonder gasten… je reinste scenario. Maarrr…de enige dame in het dorp die de sleutel had was niet thuis. Of deed niet open, hoe dan ook ik heb gebeld, geroepen, een dansje gedaan met de wilde honden, to no avail.

Kerk en uitkijktoren Targoviste

Kerk en uitkijktoren Targoviste

Op de terugweg gingen we nog even langs de stad Târgoviste na het doorsteken van de Zuidelijke Karpaten door het rivierdal van de Olt. Târgoviste is 200 jaar lang hoofdstad van Zuid-Roemenië geweest, maar de hertogelijke burcht met kerk en uitkijktoren waren kinderspeelgoed vergeleken bij wat de Saksische dorpers in Transsylvanië in diezelfde periode hadden neergezet.

Volgende keer naar de Donaudelta! Roemenië is een toeristloos toeristenparadijs (als je het skigebied en de badplaatsen niet meerekent). Profiteert ervan nu het nog kan zou ik zeggen. Over 10 jaar stikt het hier van de verantwoorde rugzaktoeristen en sportieve oudere echtparen die eens wat anders willen.

Posted in Nederlands | Getagged: , , | Leave a Comment »

 
Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 98 andere volgers