Een nieuwe baan slurpt energie, ook al gunt deze werkgever (Accenture: een groot Amerikaans advies- en outsourcingsbedrijf) nieuwe medewerkers een ruime inwerktijd. Daarom heb ik een tijdje niks geschreven.

Onze vestiging in Boekarest ligt aan het einde van de westelijke metrolijn, bij een voormalig communistisch industrieel complex. Tot 1990 moeten er dagelijks tienduizenden fabrieksarbeiders via station Preciziei naar hun werk zijn gegaan. Nu is er een kolos van Dacia/Renault, een serie van vier kantoorflats (eentje is door ons in gebruik), en pal daarnaast een aftands flatgebouw waar vroeger alleenstaande arbeiders in waren gehuisvest. Nu wonen er mensen met een minimale beurs.

Metrostation Preciziei wordt nu vooral gebruikt door mensen die een kilometertje zuidelijker wonen, in een reusachtig nieuwbouwcomplex dat zelf nauwelijke openbaarvervoervoorzieningen heeft. Er moeten dagelijks tienduizenden mensen vertrekken naar hun werk in de stad.

De multinationals vormen in Boekarest (en in Roemenië, en in de rest van het voormalige Oostblok) een aparte groep werkgevers. Zij brengen internationale zakelijke mores mee en bieden mogelijkheden – maar hebben ook belemmeringen – die helemaal niet gelden voor kleine, lokale bedrijven. Welk Roemeens bedrijf heeft er nu een hele afdeling juristen die controleren of de wetgeving rondom de bescherming van persoonsgegevens wordt nageleefd ten opzichte van het eigen personeel? Ik laat het aan de lezer over om te bepalen of dat een mogelijkheid dan wel een belemmering is.

Werknemers van multinationals kunnen vaak thuiswerken. Zij shoppen online en gaan op vakantie naar Turkije, Egypte of nog verder. Hun gezondheid wordt verzorgd door privéklinieken waar hun werkgever een abonnement voor heeft geregeld. Ze stemmen progressief en zijn vaker dan gemiddeld actief maatschappelijk betrokken.

Deze werknemers bewegen zich kortom in een iets andere wereld dan werknemers van plaatselijke bedrijven en de publieke sector. Er bestaat onbegrip over en weer. Er wordt afgegeven op multinationals, er wordt geschimpt op die yuppies die het allemaal beter weten en woke zijn en in elektrische auto’s rijden.

Voor een echte tweedeling is het aantal werknemers van multinationals misschien te klein. Op een beroepsbevolking van ruim 8 miljoen mensen werkt er volgens de nationale statistieken toch wel 28% bij een multinational.

Maar, er zijn multinationals en multinationals. Er zijn in Roemenië bijvoorbeeld veel Italiaanse bedrijven gevestigd die vooral de lokale markt bedienen. Er zijn Indiase bedrijven gevestigd (zoals Wipro, een outsourcer) die minimale arbeidsomstandigheden bieden. Er zijn maakbedrijven (zoals de Nederlandse scheepswerf Damen) die moelijk aan technisch personeel komen. Er zijn IT-bedrijven waar bataljons programmeurs de nieuwe wereldorde vormgeven.

Dus al met al is er niet één front van progressieven om Roemenië een technologisch haasje-over te geven. Er is voor nationalistische, traditionalistische, door Rusland gefinancierde partijen wèl een sector die de zondebok gemaakt kan worden voor het bederf van onze jeugd.