Roemenië is zo’n beetje het christelijkste land van Europa. Bijna alle Roemenen noemen zich orthodox, Roemeens-orthodox. De kerken zitten vol. Het standpunt van de kerk over maatschappelijke thema’s heeft daarom veel invloed.

De Roemeense kerk wordt geleid door patriarch Daniel. Kerkelijk Roemenië is opgedeeld in een soort bisdommen, elk geleid door een mitropoliet. Die functionarissen hebben afhankelijk van hun eigen karakter en ambities, en hun populariteit onder de achterban, een grotere of kleinere stem in het maatschappelijk discours. Sommige zijn zeer conservatief, andere wat minder.

Het vaakst gaat het in de pers over de mitropoliet van Constanța, Teodosie (foto). Vorig jaar kwam hij in het nieuws omdat hij op de verborgen camera corrupte handeltjes goedkeurde en dat bovendien de gewoonste zaak van de wereld leek te vinden. Dit leverde hem een strafzaak op, die nog loopt.

Teodosie staat verder bekend om controversiële meningen. Een mishandelde vrouw werd meegegeven dat zij maar gewoon haar kruis moest dragen. Vrouwen mogen geen oorbellen dragen. God luistert niet naar de gebeden van rokers. Poetin is een vredestichter en heeft kerken laten bouwen.

Die laatste uitspraak gaat verder dan het vermanen van parochianen, hoe mal die vermaningen ook zijn, en brengt Teodosie in conflict met zijn baas Daniel. Vooral nu hij ook nog beweert dat Călin Georgescu, de complottheorieën spuiende Poetinfan die president van Roemenië wil worden en een grote aanhang heeft, ‘door God gezonden’ is. De patriarch heeft de bisschop nu een schriftelijke reprimande gegeven en hem gedreigd met ontheffing uit zijn functie.

Tegelijkertijd werd ook een andere bisschop berispt, die juist gewaarschuwd had tegen Georgescu. Zo probeert de kerk een te grote betrokkenheid bij politieke meningsverschillen te vermijden.

Maar achter de schermen kleeft de kerk tegen de macht aan. Dat was tijdens het communisme al zo, wellicht als overlevingsstrategie. Het is bekend dat priesters in veel parochies ongehinderd deze of gene burgemeesterskandidaat of partij promoten en dan gaat het niet om progressieve of liberale partijen. Georgescu ligt met zijn ‘Blut und Boden’ goed bij een conservatief deel van de priesters, die net als hij verlangen naar een puur en zuiver Roemenië, vrij van Hongaren, Joden en andere niet-ortodoxen. Het is de nationale variant van het fascisme, die sinds het begin van de twintigste eeuw nooit is verdwenen.