Tagarchief: recensie

Tijd voor een boek

Geef een reactie

Deze keer ben ik er eens vroeg bij, mijn boekbesprekingen gaan meestal over boeken van minstens twintig jaar geleden. De afgelopen dagen heb ik mijn kostbare vrije tijd besteed aan Thomas Bollen’s “Geld genoeg, maar niet voor jou”. Ik vond de titel zo pakkend dat ik hem daarom heb besteld.

Maar ook omdat de ondertitel was: “Hoe heroveren we de macht over ons geld?” Ik kan u vast verklappen, het boek bevat geen antwoord op deze laatste vraag, ik vrees dat we de ondertitel als clickbait moeten zien. Strafpunt voor Thomas Bollen, of eerder voor de uitgeverij want daar zitten de frisse jongelui die samen met hun vriend ChatGPT de ondertitels bedenken. De auteur zelf geeft in alle eerlijkheid toe (wel pas aan het eind van het boek) dat hij geen idee heeft wat de lezer zelf aan het probleem kan doen. Er staan heel veel plannen in het boek, van mensen die de macht over ons geld willen heroveren, maar u en ik komen daar niet aan te pas.

Dat is natuurlijk geen onverdeeld misnoegen, want over dingen waar je niks aan kan veranderen, hoef je je ook geen zorgen te maken. Je kunt je er natuurlijk wel over verwonderen of verontwaardigen en dat heb ik dan ook naar hartelust gedaan.

Het eerste ding van dit boek was de oogopener dat niet alleen de centrale bank geld maakt, maar alle banken. De centrale bank zorgt voor het fysieke geld, maar verreweg het meeste van al het geld in omloop wordt gecreëerd doordat banken geld uitlenen. Komt u een lening regelen, dan verstrekt de bank u die uit het niets. Niets! Door dat geldscheppen bepalen de commerciële banken in feite hoeveel geld, giraal geld, in omloop is. En ze bepalen wie het krijgt. Met deze superkracht kunnen ze de maatschappij sterk beïnvloeden, maar banken zijn natuurlijk niet aan democratische controle onderhevig.

Het tweede ding wat Thomas Bollen van Follow the money mij inwreef, was dat die commerciële banken steeds wegkomen met onverantwoordelijk gedrag. Omdat ze weten dat de overheid ze toch wel komt redden, nemen ze risico dat normale bedrijven nooit zouden nemen. En daarom draaien wij belastingbetalers steeds weer voor de rekening op. Haha zag u dat grapje?

Het derde ding was hoe allerlei mensen deze problemen probeerden aan te pakken. Linksom, rechtsom, hoog springen, laag springen. Activisten, professoren, voormalige centraalbankiers. U raadt het resultaat: de bankenlobby houdt alle wezenlijke veranderingen tegen. Met als gevolg dat we nog steeds zitten met een stelletje, laat ik het vriendelijk zeggen, entiteiten die juichend hun winsten en bonussen opstrijken terwijl wij het volk steeds armer worden door inflatie. Maar wel om de zoveel jaar even bijspringen om die opstrijkers van het faillissement te redden.

Er stond trouwens nog meer in het boek maar de beknoptheid. Noopt. Goed boek!

Oude bekenden

1 antwoord

In de serie Mosterdnademaaltijdrecensies ga ik met al geruime tijd geleden verschenen boeken nog eens genoeglijk voor het spreekwoordelijke haardvuur zitten. Deze aflevering gaat over een boek dat gaat over brieven die gaan over dagelijkse dingen. Het is verschenen in het voorjaar van 2015.

Nu is een brief sowieso al iets voor het museum tegenwoordig en in dit geval gaat het om brieven uit de zeventiende en achttiende eeuw. De auteurs zijn Friese adellijke dames met namen als Agatha Tjaerda van Starkenborgh of Jeanette Isabella thoe Schwartzenberg. Zij schrijven aan hun gezinsleden, familie maar ook aan zakelijke relaties over hun wellen en weeën.

De auteur heeft heel wat zweetdruppeltjes gestoken in het hertalen van het oorspronkelijke materiaal. Hertalen is een activiteit vol nagelbijtende dilemma’s. Moet je al die u’s nou laten staan of moet je er je’s van maken? Waar moet je een toelichting bij plaatsen voor de lezertjes? Hertalen kan vreselijk ten koste gaan van het historische karakter van het materiaal. Maar het moet wel leesbaar blijven. Gelukkig is het heel goed gegaan. Ik had geen moment het idee dat de taal van de briefschrijvers gekunsteld modern of onbegrijpelijk zeventiende-eeuws was.

En dan de inhoud, want boeken gaan vaak ergens over. In dit geval was het natuurlijk zo dat de gebundelde brieven niet bedoeld waren om honderden jaren in een archief te vegeteren en vervolgens door een expert te worden geselecteerd en uitgeplozen. Die mevrouwen met hun mooie lange namen kloegen over bedorven boter, onbehoorlijke zonen en niet-betalende debiteuren, roddelden over de buren en verklaarden elkaar of aan derden de liefde. Er zijn trouwens ook veel brieven met treurige verhalen over ziekten en overlijdens, dus een luchtig boek is het niet geworden. Ik ben dol op geschiedenis en ik lees het meest over gebeurtenissengeschiedenis. Hoe kwam het dat iets gebeurde en wat gebeurde er daarna? Maar de veroorzakers en meemakers van al die gebeurtenissen komen er in het grote verhaal karig vanaf. Daarom is het juist zo leuk om eens te lezen wat de mensen er zelf van vonden. Niet: ‘De VOC was de grootste onderneming aller tijden‘ maar ‘Mijn man is al een jaar van huis en ik run de familiezaken’. Ik kreeg het gevoel alsof ik met die mensen aan de keukentafel zat, alsof het bekenden van me waren. Voor het begrip van de lezer staan er korte toelichtingen bij iedere brief, zodat je een beetje weet wie bij wie hoort en waarom ze schrijven wat ze schrijven. Ook die verklarende tekstjes hebben een hoop research gekost.

Kortom ik zou het boek meteen besteld hebben als we niet een exemplaar met opdracht hadden ontvangen. Want de auteur van Laet doch niemant dese brief leesen is mijn eigenste moeder. Ik kijk al uit naar een vervolgproject eigenlijk. Wanneer komt het volgende boek mam?

bornmeer.nl

bornmeer.nl