Omdat onze woonkamer heel klein is maar we toch een oude stoel hebben laten herstofferen die in mijn schoonvaders’ berghuisje stond en nu middenin voornoemde kamer, moesten we iets verzinnen.

Kloek besloten wij om de saaie Ikeacommode te vervangen door een tweedehansje van echt hout, hoger, maar minder breed, zodat de stoel er tussen past.

Daarom waren wij vandaag in Popești-Leordeni, een satellietstadje van Boekarest aan de zuidoostkant, om tweedehands meubels te bekijken. Er is daar een soort meubelkringloopwinkel (hier hun Facebookpagina). Het is een standaard metalen loods op een bedrijventerrein. Binnenin een grote verzameling tweedehands meubels, vooral kasten, die ze waarschijnlijk voor een habbekrats uit Boekarestse boedels hebben verzameld. Joekels van kasten, kleine kastjes, leuke kasten, lelijke kasten. Een paar zitmeubels met veel houtkrullen en satijnen bekleding, wandtapijten, en een verzameling bibelots. Uit de luidsprekers klonk Elvis en het personeel was heel vriendelijk.

Het was druk. De meubelhal had duidelijk een markt gevonden, want er werd ook gretig gekocht. En dat terwijl de prijzen fors waren. De gemiddelde kast van twee bij een meter ging voor zo’n 400 euro. Er stond een oud biljart met een versleten laken, 1000 euro. Tweedehands meubels van dit soort worden niet verkocht aan mensen die geen eerstehands meubels kunnen betalen, want er zijn zat eerstehands meubels die je rechtstreeks uit China kunt bestellen (door kinderen in elkaar gezet, met giftige verf bestreken en tegen dumpprijzen in Europa gedumpt). Nee ze worden verkocht aan mensen die aan zichzelf en anderen willen laten zien hoe hip, origineel en maatschappelijk betrokken ze zijn. Ons soort mensen!

Een winkel voor ons soort mensen, het was een warm bad. Mensen lieten elkaar beleefd voorgaan op de te smalle gangpaden, onder het tonen van een warme glimlach. Mensen wezen elkaar met besmuikte hipsterglimlachjes op tweedehands lp’s (oh ja die waren er ook). Na het winkelen vertrokken ze in hun iets te grote, maar wel veilige en voor het milieu van een elektrisch bijmotortje voorziene auto’s. Wat fijn dat hier ook zulke mensen bestaan, dacht ik even, maar toen betrapte ik me op paternalisme.

Natuurlijk wonen hier dat soort mensen, want Boekarest is het nieuwe Berlijn en het gemiddelde inkomen ligt in onze stad ruim boven het Europese gemiddelde. Het nieuwe Boekarest! Waar je met liefde teveel betaald voor tweedehands kastjes.

Een beetje overdreven, maar dit is de inspiratie die ik kreeg bij het nieuws dat ex- en misschien opnieuw presidentskandidaat Georgescu een demonstratie van aggressieve lui had geregeld bij het parlementsgebouw in Boekarest. Ik stelde me voor wat voor taferelen we kunnen krijgen als hij aan de macht zou komen. En toen heeft de AI dit plaatje gemaakt.

In werkelijkheid zijn we nog lang niet zover. Maar er is nu wel een nieuwe datum bekend voor de presidentsverkiezingen, die helemaal overnieuw worden gehouden. Op 4 mei gaat het circus open en op 18 mei is de voorstelling waarin de twee populairste kandidaten het tegen elkaar opnemen.

Grote vraag is nu, wat gaat er gebeuren? Er zijn eind 2024 ook parlementsverkiezingen geweest, die zonder problemen zijn verlopen. In het parlement zitten nu drie extreemrechtse partijen, die samen een derde van de zetels hebben. Dan de twee traditionele machtspartijen, met samen ongeveer 40% van de zetels. De rest is progressieven (zo’n 10%) en vertegenwoordigers van nationale minderheden. De traditionele machtspartijen hebben met de nationale minderheden (vooral Hongaren) een regering gevormd.

Deze regering lijkt te gaan voor een gezamenlijke kandidaat: Crin Antonescu, een oudgediende die al zo’n tien jaar geen actieve rol meer heeft in de politiek. Hij staat bekend als een opportunistische, slinkse politicus die een goed verhaal kan houden. Maar wel typisch oude garde, een kandidaat van ‘het systeem’. De kandidaat van de progressieve partij, Elena Lasconi, is momenteel burgemeester van een kleine stad en ligt niet zo goed bij het electoraat: ze komt over als een lichtgewicht, niet presidentiabel. Of zij kandidaat blijft is nog de vraag.

Dan heeft ook de burgemeester van Boekarest zich in de strijd geworpen: Nicușor Dan. Hij won in de zomer van 2024 op zeer overtuigende wijze een nieuw mandaat in de hoofdstad. Staat bekend als onafhankelijk en integer, leeft bescheiden, is onverstoorbaar. Alleen, Nicușor is niet echt een mensenmens, hij komt over als de nerdy wetenschapper die hij is.

Maar het lot van de olifant in de kamer is nog ongewis. Zal Georgescu weer meedoen? Wordt hij dan door het grondwettelijk hof uitgesloten van deelname? Gaat dat leiden tot grote maatschappelijke onrust?

De situatie in dit mooie land blijft dus nogal gespannen.

In Boekarest is de kerstwoede uitgebroken. Bovenstaande foto is trouwens niet uit Boekarest, maar dit is hoe de AI van WordPress denkt dat Boekarest eruit ziet.

Kerstwoede is het op kerstmarkten driftig zoeken naar kadootjes, al kauwend op kerstkransjes en al slobberend aan de warme wijn. Kerstwoede is ook het verontwaardigd wachten op nadere aankondigingen van de regering.

Want het Grondwettelijk Hof heeft nu wel bepaald dat de hele presidentsverkiezingen over moeten, maar wanneer dan? Dat moet de regering bepalen, en die is er niet. Er is een uitgaande regering, maar die gaat zich er niet aan wagen. Er komt na de parlementsverkiezingen (van 1 december) een nieuwe regering, maar dat kabinet is nog niet geformeerd. De zittende president heeft gauw zijn eigen mandaat verlengd tot hij een opvolger krijgt, maar verder geen verzoenende speeches gehouden.

Algemeen wordt aangenomen dat de gevaarlijke gek en Poetinfan Georgescu de volgende keer wordt uitgesloten. En dat vervolgens een iets minder extreme kandidaat hoge ogen gaat gooien (Eugen Simion, een voormalige voetbalhooligan). De nieuwe presidentsverkiezingen zullen ergens in het voorjaar gehouden worden. Maar het uitblijven van duidelijkheid doet niemand goed. En versterkt het idee van veel kiezers dat er niet door hen, of in hun belang, of tenminste met inachtneming van hun belangen, wordt beslist maar dat alles in achterkamertjes wordt bekokstoofd door de gevestigde orde. Op Facebook wordt opgeroepen tot protest in de dagen voor Kerst. Het is afwachten hoeveel mensen de boze Tiktokkijkers kunnen mobiliseren.

Vlak voor Kerst zet de wereld nog even de sokken erin. Korea gaat in en uit noodtoestanden, in Syrië gebeurt in twee weken wat in dertien jaren niet gebeurde en in Roemenië heeft het Grondwettelijk Hof besloten dat de presidentsverkiezingen over moeten. Gewoon helemaal opnieuw beginnen, kandidaten aanwijzen, campagne voeren, de hele santekraam.

En dat op het moment (afgelopen vrijdag) dat in de buitenlandse stemlokalen (miljoenen Roemenen wonen in het buitenland) het stemmen al in volle gang was.

Dit besluit volgde op berichten van de geheime diensten dat Rusland de verkiezingen uitgebreid had beïnvloed door een van de kandidaten stilletjes maar met veel inzet van technologische propaganda te bevorderen.

Deze presidentskandidaat, een Ruslandgezinde waanzinnige (denk aan ingestraald water, buitenaardse wezens, het parlement is overbodig) lag in de tweede ronde voor op zijn gematigde tegenkandidaat. Of het relevant is om deze mensen allemaal nog te benoemen, is hoogst ongewis omdat antidemocratische kandidaten kunnen worden geweigerd en andere kandidaturen kunnen worden ingetrokken.

De tweede poging om een president te kiezen zal ergens volgend jaar georganiseerd gaan worden. De zittende president, van wie veel kiezers heel moe zijn geworden, kondigde alvast aan om nog even te blijven zitten (in een constitutioneel vacuüm).

Ondertussen gaan de coalitieonderhandelingen voor de nieuwe regering gewoon door. Zelf denk ik dat het al met al ook slechter had kunnen aflopen, en dat teleurgestelde kiezers in de tweede ronde waarschijnlijk een extreemrechtse kandidaat gaan stemmen die iets minder waanzinnige ideeën verkondigt.

Na de eerste ronde van de presidentsverkiezingen afgelopen zondag is het komende zondag tijd voor de parlementsverkiezingen in Roemenië. Alleen, door al het presidentieel gekrakeel hoor je eigenlijk niks over dat parlement.

Iedereen vond het al zo verdacht netjes van Ciolacu, de baas van de grootste partij van Roemenië (PSD). Na de eerste ronde van de presidentsverkiezingen, waarbij hij slechts op zo’n 3000 stemmen afstand derde werd en dus buiten de tweede ronde viel, gaf hij aan dat er geen hertelling nodig was en dat hij na het verkiezingsseizoen zou aftreden als partijleider.

Twee dagen later vroeg een andere kandidaat, die minder dan 1% van de stemmen had gekregen, om een gedeeltelijke hertelling in een protest bij het Constitutioneel Hof, dat de uitslag van de verkiezingen moet bevestigen. Dat hof heeft hem niet alleen ontvankelijk verklaard (onzin, want gezien zijn resultaat had hij geen enkel belang bij een gedeeltelijke hertelling) maar gaf hem zelfs meer dan gevraagd (ultra petitum) en gelastte een totale hertelling van alle stemmen.

Die hertelling is nu aan de gang, zonder pers, zonder onafhankelijke toezichthouders. PSD-ers hebben een grote vinger in de pap bij het Constitutioneel Hof, bij de verkiezingsautoriteit en bij de plaatselijke autoriteiten die de hertelling moeten organiseren en faciliteren.

De rest van het land schreeuwt moord en brand. Er zijn protesten in de grote steden. De pers staat vol vlammend commentaar. En alle ogen zijn gericht op die rechters, die hun oordeel tot maandag hebben uitgesteld. Annuleren ze de uitslag, dan moeten de presidentsverkiezingen helemaal overnieuw. Koren op de molen van extreemrechts: niet alleen is de charlatan en Poetinfan Georgescu met verdachte praktijken op de eerste plaats geëindigd, in de eerste ronde die nu herteld wordt, maar met hem zijn er nog twee rechts-nationalistische figuren (Eugen Simion en Diana Șoșoacă) die ook profiteren van de volkswoede om de uiterst verdachte maneuvres van de PSD, een partij waarvan bekend is dat ze al decennia lang verkiezingen manipuleert.

Nooit een saai moment.

Gisteren gingen de Roemenen naar de stembus voor de eerste ronde van de presidentsverkiezingen. Het Roemeense stelsel lijkt een beetje op het Franse: de twee kandidaten met de beste resultaten gaan door voor een tweede ronde. De Roemeense president heeft minder bevoegdheden dan de Franse, maar het is zeker geen ceremoniële functie.

De huidige president, Klaus Johannis, zwaait na zijn maximale twee termijnen af en het veld lag dus open. Iets meer dan de helft van de stemgerechtigden heeft zijn democratische plicht gedaan en het resultaat was niets minder dan een aardschok.

Vanuit het niets kwam een kandidaat die tot voor een maand nog niet eens in de peilingen was opgenomen, als eerste uit de bus. Ene Georgescu, ik had nog nooit van hem gehoord. Volgens de pers een fascist, een antisemiet, een ultranationalist en een Poetinvriend. Lekkere jongen dus. Tweede werd een gematigd progressieve vrouwelijke kandidaat, Elena Lasconi. Over twee weken is de tweede ronde.

Maar de partij die bijna altijd de premier levert en al sinds de revolutie de grootste is, de voormalige communisten van de PSD, en waarvan de voorzitter en nu zittend premier zich kandidaat had gesteld, bleef ver achter bij de verwachtingen. Het is nog nooit voorgekomen dat de PSD-kandidaat buiten de tweede ronde blijft. Ook de andere coalitiepartner, de in naam liberalen van de PNL, bleven achter bij hun statuur. Beide partijleiders hebben aangekondigd terug te zullen treden.

Op zich prima, maar het begint erop te lijken dat we nu van de wal in de sloot raken met die Georgescu. De analisten zijn al sinds zondagavond onafgebroken aan het woord, met het schaamrood op de kaken want niemand had Georgescu zien aankomen. En nu proberen ze te verklaren waar die man zo’n grote aanhang vandaan haalt. Theorieën te over: hij zou door Rusland worden betaald, hij zou onder de radar zijn gebleven omdat hij zijn campagne vooral op internet voert, hij zou hebben geprofiteerd van de impopulariteit van de andere kandidaten, en zo voort.

Op 8 december is de tweede ronde, dan zullen we het weten.

Een nieuwe baan slurpt energie, ook al gunt deze werkgever (Accenture: een groot Amerikaans advies- en outsourcingsbedrijf) nieuwe medewerkers een ruime inwerktijd. Daarom heb ik een tijdje niks geschreven.

Onze vestiging in Boekarest ligt aan het einde van de westelijke metrolijn, bij een voormalig communistisch industrieel complex. Tot 1990 moeten er dagelijks tienduizenden fabrieksarbeiders via station Preciziei naar hun werk zijn gegaan. Nu is er een kolos van Dacia/Renault, een serie van vier kantoorflats (eentje is door ons in gebruik), en pal daarnaast een aftands flatgebouw waar vroeger alleenstaande arbeiders in waren gehuisvest. Nu wonen er mensen met een minimale beurs.

Metrostation Preciziei wordt nu vooral gebruikt door mensen die een kilometertje zuidelijker wonen, in een reusachtig nieuwbouwcomplex dat zelf nauwelijke openbaarvervoervoorzieningen heeft. Er moeten dagelijks tienduizenden mensen vertrekken naar hun werk in de stad.

De multinationals vormen in Boekarest (en in Roemenië, en in de rest van het voormalige Oostblok) een aparte groep werkgevers. Zij brengen internationale zakelijke mores mee en bieden mogelijkheden – maar hebben ook belemmeringen – die helemaal niet gelden voor kleine, lokale bedrijven. Welk Roemeens bedrijf heeft er nu een hele afdeling juristen die controleren of de wetgeving rondom de bescherming van persoonsgegevens wordt nageleefd ten opzichte van het eigen personeel? Ik laat het aan de lezer over om te bepalen of dat een mogelijkheid dan wel een belemmering is.

Werknemers van multinationals kunnen vaak thuiswerken. Zij shoppen online en gaan op vakantie naar Turkije, Egypte of nog verder. Hun gezondheid wordt verzorgd door privéklinieken waar hun werkgever een abonnement voor heeft geregeld. Ze stemmen progressief en zijn vaker dan gemiddeld actief maatschappelijk betrokken.

Deze werknemers bewegen zich kortom in een iets andere wereld dan werknemers van plaatselijke bedrijven en de publieke sector. Er bestaat onbegrip over en weer. Er wordt afgegeven op multinationals, er wordt geschimpt op die yuppies die het allemaal beter weten en woke zijn en in elektrische auto’s rijden.

Voor een echte tweedeling is het aantal werknemers van multinationals misschien te klein. Op een beroepsbevolking van ruim 8 miljoen mensen werkt er volgens de nationale statistieken toch wel 28% bij een multinational.

Maar, er zijn multinationals en multinationals. Er zijn in Roemenië bijvoorbeeld veel Italiaanse bedrijven gevestigd die vooral de lokale markt bedienen. Er zijn Indiase bedrijven gevestigd (zoals Wipro, een outsourcer) die minimale arbeidsomstandigheden bieden. Er zijn maakbedrijven (zoals de Nederlandse scheepswerf Damen) die moelijk aan technisch personeel komen. Er zijn IT-bedrijven waar bataljons programmeurs de nieuwe wereldorde vormgeven.

Dus al met al is er niet één front van progressieven om Roemenië een technologisch haasje-over te geven. Er is voor nationalistische, traditionalistische, door Rusland gefinancierde partijen wèl een sector die de zondebok gemaakt kan worden voor het bederf van onze jeugd.