Tagarchief: cultuur

Hé buurman! Joehoe!

Onder het motto ‘Goed nieuws is ook nieuws’ (quote van de te vroeg overleden Fons de Poel) wilde ik u het volgende niet onthouden:

Vanochtend spoedde ik mijn eigen met dochterlief in de armen geklemd naar de crèche. Er hing regen in de lucht, en hoewel het op loopafstand is weet je het nooit met die exotische hoosbuien hier. Er passeerde mij een autootje, dat even verderop stopte. Ik zag uit mijn ooghoek de bestuurder uitstappen en met zijn ochtendgymnastiek beginnen. Of, wat deedie eigenlijk? Het leek bij nadere beschouwing meer op wenken. Maar naar wie gebaarde die man? Ik keek achter me. Niemand te zien. Ik keek nog eens naar die man: wacht eens, was dat niet…

Wat bleek: het was een buurman van twee flats verderop die ik twee keer in m’n leven gezien had. Hij wilde ons graag een lift aanbieden en had al die tijd staan wenken. Ik verontschuldigde me uitgebreid (Ik had je niet herkend van die afstand!) en zei dat we alleen nog maar de hoofdweg over hoefden en we waren al op de bestemming. Hij liet zich met enige moeite overtuigen en stapte weer in het autootje.

Zo hufterig als onbekenden kunnen doen hier – zodra je de grens van totale anonimiteit bent overgestoken naar ongeacht welke vorm van kennismaking zijn mensen altijd zeer hulpvaardig. Hulpvaardigheid, ja dat is toch echt wel wijdverbreide eigenschap hier.

Overig nieuws: afgelopen weekend ben ik zowel naar Metallica als naar Rammstein geweest (plus Megadeth, Slayer en Alice in Chains, in het kader van een metalfestival te stede). Organisatie: zeer goed. Bands: zeer goed. Versprekingen Boekarest/Boedapest door bands op podium: slechts 2. Mede-festivalgangers beschouwden het als compliment toen ik gedachtenloos opmerkte: ‘Je hebt niet eens door dat je in Roemenië bent!’

Het mag geen naam hebben

Het is dezer dagen volop herdenken geblazen van de gewelddadige ontruiming van het Universiteitsplein in 1990. Ion Iliescu, de aartsschurk, gevierde éminence grise van de sociaal-democraten en zeer waarschijnlijk hoofdschuldige aan de gebeurtenissen, staat weer eens in de schijnwerpers. Familie van de slachtoffers is 20 jaar na dato nog wanhopig op zoek naar de waarheid, Iliescu publiceert zijn memoires. Kenmerkend voor Roemenië dat zo’n man vrolijk rondloopt – er heeft hier geen postrevolutionaire zuivering of verzoening plaatsgevonden, dus de revolutie en de ontwikkeling van het land sindsdien zijn voor veel Roemenen onverwerkte problemen.

Hoofdrolspeler in dat recente verleden is de kliek van invloedrijke personen en hun families, wier politieke partijen elkaar afwisselen aan de macht. De huidige regering-Boc heeft net een motie van wantrouwen overleefd vanwege de bezuinigingen, maar als je zag hoe huichelachtig verontwaardigd de politieke oppositie tekeer ging (“De regering bestaat uit idioten!”) zou je bijna denken dat ze zichzelf onschuldig achten aan twintig jaar wanbeleid. Zo niet, dan zijn het toch uitstekende acteurs…

Het klopt natuurlijk wel dat het moeilijke tijden zijn. Een journalist verzuchtte “Het lijkt wel of alle crisis uit de rest van Europa nu hier is gekomen”. De Amerikaanse ambassadeur werd door dagblad Evenimentul Zilei geciteerd “Er is behoefte aan een transparant rechtssysteem, zonder corruptie, en aan een regering die rationele en voorspelbare beslissingen neemt.” Commentaar van de krant was, dat ook de Amerikanen er blijkbaar genoeg van hebben.

Maar rationele en voorspelbare beslissingen, dat gaat me toch echt te ver. Dat hebben we in Roemenië helemaal niet nodig. Waar zouden anders de pareltjes blijven zoals uit een krantenbericht dat ik las:

De dienst begraafplaatsenbeheer heeft 85.000 euro uitgetrokken voor mobiele wooncontainers voor de werknemers van de begraafplaatsen. De directeur gaf als reden aan, dat de arbeiders die de graven scheppen en het begeleidend personeel voor begrafenissen tot ’s avonds laat moeten werken, in plaats van tot de CAO-tijd van 16.30. Waarom dan? Nou, dat komt door de moslims en de zigeuners. Die willen namelijk altijd na zonsondergang worden begraven.

Desgevraagd verklaren meerdere lokale moslimleiders dat dat onzin is. Moslims moeten juist vóór zonsondergang worden begraven! En de zigeuners dan? De vereniging van Romi is verontwaardigd: Dit is ongehoord! Het klopt dat bij onze begrafenissen altijd een fanfare is, maar dat gebeurt nooit ’s nachts. In de eerste plaats vinden veel Romi het eng om ’s nachts op een begraafplaats te komen, en in de tweede plaats: de meeste Romi zijn Roemeens-orthodox!

Dat is toch prachtig. Laatst begon de minister van Binnenlandse Zaken over een nieuwe lening van het IMF, maar die van Financiën gaat erover en ontkende in alle toonaarden. Weg met de gesloten rijen en regeringen die met een stem spreken. Dit is veel leuker! Ik houd u op de hoogte…

Firea versus Boureanu

In de online editie van dagblad EVZ las ik vandaag het verslag van een televisie-uitzending van gisteravond. Een heethoofdig parlementslid heeft flink zitten ruziën met de presentatrice van een praatprogramma, waar hij in optrad. Dit soort taal hoor je niet iedere avond op TV, zelfs niet in het verbaal bloemrijke Roemenië.

Een klein stukje uit de transcriptie heb ik even vertaald. Gewoon omdat het mij zo mooi exotisch voorkomt. Bovendien heb ik er oprecht bewondering voor hoe mensen dit geheel onvoorbereid en vol overgave te berde brengen.

Gabriela Vrânceanu Firea: Maar meneer Boureanu, wat hebt u dan gegeten? Hebt u soms iets verkeerds gegeten voor de uitzending?
Cristian Boureanu: Ik weet het niet. Ik hier bij jullie iets gegeten. Op tafel stond wat u hier iedere avond eet.
Gabriela Vrânceanu Firea: Iets van de grond misschien? Of iets uit het toilet? Heeft u dan geen enkele gêne?
Cristian Boureanu: Wat stelt u mij onbeschofte vragen! Ik verlaat de uitzending niet, dat u het even weet. Ik blijf hier zitten, ik glimlach vriendelijk en stel u de vraag, of u weleens aan de heer Tăriceanu heeft gevraagd wat hij met die geïnvesteerde drie miljard…
Gabriela Vrânceanu Firea: Meneer Boureanu, hebt u uw temperatuur opgenomen? Misschien heeft u koorts!
Cristian Boureanu: Nee, ik heb geen koorts. Ik voel me prima en ontspannen. Ik kijk u aan, ik stel wat vragen en stel vast dat u daar niet tegen kunt.

Gabriela Vrânceanu Firea: En degene die gezegd heeft dat u die jongen bent met snot in z’n haar had gelijk.
Cristian Boureanu: Gaat u me nu beledigen? Heeft u minnaar dat soms gezegd?
Gabriela Vrânceanu Firea: Mijn minnaar? En wat te denken van uw minnares, uw bedrijven? Ik vind het ongelooflijk…

Het concert van de eeuw

Als u in de jaren ’80 jong was en/of eind vorige eeuw van klassieke hardrock hield, zegt de naam AC/DC u misschien wel wat. Het gaat om een band van een stel foeilelijke Australiërs, die door muziek noch teksten in de annalen te hoeven worden bijgeschreven.

Toen deze heren echter besloten om naar Boekarest te komen, werd de hele binnenstad rondom het parlement afgezet, kwamen er 60.000 bezoekers en kon je geen krant, website of tv-programma raadplegen of het ging over AC/DC. Zelfs Evenimentul Zilei stond er bol van. Toegegeven, ik heb die muziek nooit gepruimd (zeker niet in vergelijking met de oudere helden zoals Led Zeppelin en Deep Purple, of de nieuwere helden zoals Metallica), maar deze media-aandacht ging zover de perken te buiten dat er maar een conclusie overblijft:

Er is een samenzwering aan de gang tussen het internationale industriële complex, ex-communistische krachten, neokapitalisten en de liberale regering. Het volk moet vooral meer en grotere spelen krijgen, want op het brood moet bezuinigd worden. Waar dit toe leidt kan goed samengevat worden met een albumtitel van AC/DC: Highway to hell.

Spuug

De commotie vlak na de verkiezingen over de geheimzinnige Paarse Paranormalisant, die president Băsescu aan zijn herverkiezing zou hebben geholpen door het betoveren van zijn tegenstander, kwam mij als buitenstaander zeer vreemd voor. Het kan toch niet zo zijn dat mensen dit echt geloven?

Dat kan wel. Het kan zelfs nog gekker.

Ik maakte laatst een praatje met een buurvrouw van oma, die woont in de regio Buzău in een idyllisch dorpje in de heuvels. Wij komen daar geregeld, vooral in de zomer. Zij prees ons wonderschone dochtertje en voegde daar met een angstige blik aan toe, dat zij hoopte dat haar niet het Boze Oog zou treffen. Ze spuugde drie keer voor zich uit, en voegde daar de formule aan toe dat het Boze Oog moest worden afgewend (Să nu fie de deochi).

Het Boze Oog komt vast wel in meer culturen voor, maar typisch Roemeens is misschien wel dat zelfs als je met de beste bedoelingen een compliment maakt en de persoon in kwestie daarbij aankijkt, hij of zij getroffen kan worden.

Wordt dus uw kind op het platteland driemaal bespuugt, bedenk dan dat het voor diens eigen bestwil is. Overkomt u dit in de stad, dan heeft u waarschijnlijk op iemands plekje geparkeerd.

Theater

Vorige week was het Experimentele Dansweek in Boekarest, en wij – experimentele dansfans van het eerste uur- togen naar het Nationale Theater alwaar in een bovenbijzaaltje een van de voorstellingen plaatsvond.

Dat wil zeggen: hij zou plaatsvinden, maar wegens het feit dat de organisatie de zaal niet tijdig had weten aan te passen werd er een film vertoond met daarop de voorstelling. Maar goed dat ze die bij zich hadden, denk je dan.

nationaal theater boekarest Het Nationaal Theater is een betonblok met boogramen. Meer kan ik er niet van maken. Het is zonder meer een indrukwekkend gebouw, middenin Boekarest dus iedere toerist komt erlangs. Maar als dit gebouw een theatergevoel moet uitdrukken is de Euromast een cirkel. Als u me vat.

Van binnen is het een stuk aardiger dan van buiten. Op het dak bevindt zich een terras (helaas heb je door de manshoge borstwering geen enkel uitzicht) en ergens achterbovenin is een bar die luistert naar de naam ‘Melkhandel Ennéus’. Dus dan weet je het wel. Maar het mooist is het trappenhuis links achteraan zeg maar bij de buren (het Operettetheater). Als een soort invers afdalen in de onderwereld is iedere verdieping met steeds duisterder grafitti gesierd – tot je op een gegeven moment op een bewoonde afdeling komt waar net een laminaatje is gelegd. En daar was dan ook net de zaal waar wij  – experimentele dansfans van het eerste uur- togen naar het Nationale Theater alwaar in een bovenbijzaaltje etc.