Een middagje ruimtelijk ordenen

Geef een reactie

In Boekarest zijn heel wat Nederlanders actief. Een van hen is Joep de Roo met zijn firma Eurodite, die doet aan stedelijke projecten met (voornamelijk) Europees geld. En dat het niet eenvoudig is om daarvoor de Roemeense overheid warm te krijgen, bleek wel op dit miniseminar.

Het netwerk dat het kader vormde van dit middagje keuvelen onder gelijkgestemden, heet DISC. De middag werd mede georganiseerd door de altijd actieve Nederlands-Roemeense Kamer van Koophandel. In het panel hadden vertegenwoordigers van Philips (heeft o.a. productiefaciliteiten in Roemenië), Eureko (verzekeraar) en een ministerie plaatsgenomen. Ook de Stadsarchitect van Boekarest (een van de hoogste stedelijke functies op het gebied van ruimtelijke ordening) nam deel aan het panel.

Ik weet geen biet van ruimtelijke ordening, maar dat samenwerken met overheden (publiek-private samenwerking is hard nodig als je het hebt over de ontwikkeling van stedelijke gebieden) moeilijk is wist ik al uit Nederland. In Roemenië is een belangrijk deel van de ambtenaren volstrekt niet met het algemeen belang bezig (maar met het vullen van hun eigen zakken) en de cultuur is meestal erg hiërarchisch, gesloten, en bang voor nieuwerwetse fratsen.

Boks daar maar eens tegenop – ik heb grote bewondering voor geslaagde projecten in deze context. Overigens ging de discussie ook grotendeels over het gebrek aan samenwerking tussen overheid en private partijen, waarbij de ambtenaren in het panel verwezen naar 1) de politiek en 2) gebrekkige wetgeving als boosdoeners.

De chefarchitekt sprak helaas niet zo goed Engels – jammer want dat sluit hem af voor buitenlandse inspiratie. En hij bestond het om doodleuk tijdens het forum te gaan bellen. Maar het meest verontrustend was dat de ambtenaren rustig anderen de schuld gaven zonder ook maar een moment zelf het begin van een aandrang tot initiatief te laten zien.

Gewoon blijven proberen, denk ik. En goed voorbeeld doet goed volgen.

 

Dodenzaterdag

2 Antwoorden

Vandaag is het in Roemenië (en wellicht in de hele orthodoxe wereld, ik heb het even niet gegoogled) Allerheiligen, in het Roemeens sâmbăta morților. Letterlijk betekent dat de zaterdag van/voor de doden. Een andere naam is moșii de iarnă (winter-voorgeslacht) in tegenstelling tot moșii de primavară in de lente, want dan is er nog een dodenzaterdag.

Roemeense doden worden flink herdacht. Na een overlijden organiseren de nabestaanden traditioneel een aantal herdenkingsgelegenheden (parastas) in intervallen van een week tot een paar maanden tot eens per jaar, afhankelijk van hoe lang het overlijden geleden is.

En twee keer per jaar is er dus gelegenheid om alle doden nog eens te herdenken. Dat gebeurt met een speciale kerkdienst. Wij als christenen met gewillige geest en zwak vlees kwamen vanochtend aankakken toen de dienst nèt was afgelopen, maar het belangrijkste hebben we kunnen toch kunnen doen. Het gaat er namelijk om dat je, voor het zieleheil of in naam van de doden in je familie, aalmoezen uitdeelt.

Deze aalmoezen zijn vaak in natura in de vorm van een speciaal soort koude havermout met poedersuiker, colivă, die je formeel hoort uit te delen aan behoeftigen maar in de praktijk komt iedere medekerkganger in aanmerking. Het kerkplein op de foto hieronder is op deze zaterdag vol met mensen, de pomana (aalmoes) wordt op tafels gezet en uitgedeeld aan wachtende armen of medekerkgangers. Er is ook een flink aantal zigeunervrouwen met kinderen, en slonzige burgers voor wie dit soort gelegenheden een buitenkansje is.

Je kunt wijwater tappen uit een enorm vat wat gezegend is door een (hoge) geestelijke. Wij hebben in het gebouwtje naast de kerk een paar kaarsjes aangestoken (mijn favoriete traditie) voor de doden, maar ook voor de levenden.

Zo gaat dat in Roemenië. Het was hartstikke druk en ook wij mochten huiswaarts keren met wat colivă. Beste lezer, ik wens je een lang en gelukkig leven toe. Maar weet dat er na dat leven in Roemenië aan je wordt gedacht!

Buurtkerk Nicolae Grigorescu-boulevard (www.crestinortodox.ro)

Grote huizen, kleine straatjes

1 antwoord

Het advocatenkantoor waar ik inmiddels een soort van paralegal ben ligt in het noorden van de stad, in een wijk die ten tijde van de revolutie bijna af was. En dat is te zien. In Aviatiei (luchtvaart), door Ceaușescu bedoeld voor het personeel van de dichtbijgelegen luchthavens Băneasa en Otopeni, staan nog een paar betongeraamten voor reusachtige flats, die wegens het uitbreken van het kapitalisme nooit zijn afgebouwd.

De Nicolae Caramfil-straat, waar ons kantoor is, ziet er uit als op de foto rechts. Vanuit het metrostation Aurel Vlaicu loop je onder het gloednieuwe viaduct door, langs het oude wijkje (zie foto onder) en je komt in een wild-westwalhalla van stadsontwikkeling. Of beter gezegd, het totale, volledige en volkomen gebrek aan stadsontwikkeling. 

Tussen de kantoorflats aan de straatkant liggen smalle straatjes waar geen twee auto’s elkaar kunnen passeren. Aan die straatjes liggen kasten van huizen, genre Bentley en Porsche voor de deur, maar fatsoenlijke verlichting of asfaltering hebben ze niet.

Nog veel erger is het in de naastgelegen wijk Pipera, waar de vastgoedboem van 2003-2008 tot een jubelende uitbarsting van antiplanning heeft geleid. Een kennis die in die wijk woont, kan in de winter zijn kolos van een woning niet uit omdat de sneeuwploeg niet in zijn straatje past. En toen zijn buurman rook rook en 112 belde, bleek dat ook de brandweer de straat niet in kon.

Pipera (video van een typische blubberstraat  hier) ligt in buurgemeente Voluntari. De burgemeester daar, ene Pandele, heeft een uitstekende reputatie als het gaat om ‘laissez-faire, als ik mijn smeergeld maar krijg’. En zo krijg je een zeer liberale ruimtelijke ordening. De bewoners van Pipera hebben geen waterleiding (iedereen heeft dus een put met een hydrofoorpomp). Er is ook nergens afwatering te bekennen (onhandig bij regen), trottoirs heb je nauwelijks. Kortom, de huizen staan er wel maar de publieke voorzieningen niet. Iedereen redt zich er maar mee. Het kan trouwens nog erger: Bij ons in sector 3 zijn aan de rand van de stad ook overal wijkjes met vrijstaande huizen verrezen. Ik ken iemand daar, die zei: De elektriciteit heb ik zelf maar moeten aanleggen, want de gemeente vertikte het. Hij heeft zelf palen en draden geregeld, met het elektriciteitsbedrijf gedeald en de hele wijk heeft van hem infrastructuur afgenomen.

De wijk Aviatiei in 1984 (www.comunismulinromania.ro)

Investitionen

Geef een reactie

Ik mocht gisteravond met baas Adrian mee naar een forumavond voor Duitse en Oostenrijkse investeerders, in een conferentiecentrum buiten de stad. Ik kon prima voor een Duitser doorgaan, maar ik spreek het nauwelijks. Adi spreekt goed Duits, maar hij lijkt er in de verste verten niet op. Een prima duo dus. Voor de gelegenheid had ik ook visitekaartjes gekregen, waarop stond: junior lawyer. Niet gek, voor een derdejaars. Ik heb wel eerlijk verteld dat ik nog maar een studentje ben.

De forumleden hadden allemaal wel iets te melden. Zo hoorden we van een expert, dat zelfs na deze droge zomer en met dus een kleine oogst, de akkerbouw nog steeds een winstgevende onderneming is. De grond is in Roemenië nog steeds erg goedkoop (zo’n 2000 € per vierkante meter zei hij) en ook arbeid is een goedkope factor. Bovendien is de grond in grote delen van het land erg vruchtbaar. Veeteelt was trouwens een slecht idee, wegens de hoge voerprijzen en de lage vleesprijzen.

Ondertussen zat de hele zaal stiekem te e-mailen met hun ZwarteBessen.

Over het Roemeense onderwijs hoorden we dat hier een grote kans lag, maar helaas worden er geen ingenieurs meer opgeleid en ook geen vaklui. Terwijl daar schreeuwende behoefte aan is in heel Europa en Roemenië juist op dit gebied zo’n mooie traditie had.

Gevraagd naar belemmeringen voor directe buitenlandse investeringen, gaven de forumleden aan dat Roemenië in de eerste plaats lijdt onder een imagoprobleem. De politieke troebelen van de afgelopen maanden hebben investeerders erg afgeschrikt, hoewel individuele investeringen helemaal niet beïnvloed hoeven te worden door hoe de politieke vlag erbij hangt.

Overigens wist buurman Yannick, een Duitser die werkt bij een zonne-energiebedrijf, te melden dat in Roemenië eenderde van het landbouwareaal van 1,5 miljoen hectare braak ligt. En dat je met 50.000 hectare aan ‘Photovoltaic Farms’ het hele land van stroom kan voorzien. Overigens heeft Roemenië nu al 30% groene stroom, vanwege de waterkrachtcentrales.

Een aardig stukje over recente politieke ontwikkelingen (in het Engels) trouwens hier.

Het was vandaag trouwens lekker 30 graden hier. Lang leve zonne-energie 🙂

 

Lekker in de tuin spelen

Geef een reactie

Op de zeg maar datsja van mijn schoonouders is het tijd voor de herfstwerkzaamheden. Er moeten appels, peren, pruimen, abrikozen, walnoten en nog wat dingen worden geplukt, nu het tomaten- en paprikaseizoen een beetje op zijn einde loopt. Vandaag was het de beurt aan de druiven, want Paul maakt natuurlijk zijn eigen wijn.

Dus wij na het optrekken van de dauw lekker met de laarzen aan het wijngaardje in. Heerlijk tussen het groen en plukken maar en sjouwen en persen met de pers… ik voelde me net een of andere hele erge reclame voor gezonde producten. De pluk was naar de zondag verplaatst vanwege het weer. Vandaag was het gelukkig een stralende dag, na de regen van de vorige dagen was de grond erg zompig geworden. De buren kwamen helpen, schoonmama heeft voor iedereen gekookt en het was meer dan gezellig. De wijn moet nog een tijdje in het vat en dan maar hopen dat ik van de DokTor alweer mag drinken.

Natuurlijk wel weer het fototoestel vergeten, dat moet ik nog een keer goedmaken.

We zijn ook vage plannen aan het maken om de kerst/oud&nieuw daar door te brengen, als er zoveel sneeuw ligt als vorig jaar wordt dat vast romantisch.

De rest van de dag heb ik kozijnen geschilderd – eigenlijk moet ik dit soort dingen niet verklappen want zeg maar dag tegen het zorgvuldig opgebouwde urbaan intellectuele imageau!

Het is weer…belastingtijd!

Geef een reactie

Kennissen van mij hebben een bedrijfje dat in Roemenië een officiële vestiging nodig heeft, en die wouden ze bij mij onderbrengen. Af en toe komt er post en die moet ik dan doorsturen. Volstrekt legaal overigens, dat u ’t effe weet. Ze gingen dus van hun huidige adres naar mijn adres, meer niet.

In Nederland was het altijd bloed zweten en tranen plengen als ik de belastingen moest doen, maar een adreswijziging gaat met een formuliertje, dat moet je invullen & ondertekenen & opsturen. Of met je digiD.

Dat gaat in Roemenië toch ook gewoon zo, zult u denken? NEIN! Dat gaat helemaal niet gewoon zo.

Vandaar dat ik nou al twee ochtenden kwijt ben met het inleveren van het dossier bij de belastingdienst. Ik moest brengen: 4 exemplaren van het huurcontract, mijn identiteitsbewijs plus kopie, die van mijn vrouw plus kopie, een formulier dat de buren en de vereniging van eigenaren akkoord zijn, een belastingaangifte (in duplo) en eentje van mijn vrouw (ook in duplo) en heel veel geduld.

Heb ik dat allemaal verzameld en ingeleverd, is nu het enige wat de belastingdienst even moet doen is de gegevens in het systeem zetten en lekker stempeltjes plempen. Zo gedaan, zult u denken? NEIN! Mij werd doodleuk verteld dat ik na 18 september maar weer terug moest komen.

Dan heb je het ook helemaal aan jezelf te danken dat 1/3 van de economie zwart is. Bad for business…

Fat old silly peppers

Geef een reactie

De Peppers, die sinds het uitbrengen van hun legendarische album BloodSugarSexMagik ergens begin jaren negentig het grote publiek voor zich hebben gewonnen met alsmaar toegankelijker deuntjes, speelden bij hun eerste concert in Roemenië gelukkig ook wat ouder werk.

Het festijn ontvouwde zich in het nieuwe nationale stadion van Roemenië, voor een stadion erg mooi. Het is een spiksplinternieuwe betonkolos met dicht- en ook openschuifbaar dak.

Bij het stadion is (sic!) voldoende parkeergelegenheid, op de parkeergarage zijn ook nog eens sportvelden aangelegd. Heel hip. Wij wonen dichtbij genoeg om met een korte pitstop per te voet te kunnen gaan. Gelukkig ver genoeg om het lawaai niet te horen – de Peppers is dan nog ok maar binnenkort komt ook Julio Iglesias heb ik gehoord. Dan wil je dus niet in de buurt wezen.

De organisatie liep op rolletjes, het voorprogramma was prima (de Roemeense band Grimus), de verkoop van drank- en eetwaren draaide soepel, de bewaking was vriendelijk, de brandweer paraat, nergens was iets kapot of weg of niet goed, en ik kreeg een heel unheimisch gevoel.

Is dit Roemenië nog wel?

Dus toen na het overigens prima concert -enthousiast publiek, en de Peppers hadden er ook zin an- er een enorme opstopping ontstond toen bleek dat er maar een uitgang beschikbaar was voor iedereen die op het gazon het concert had bijgewoond, toen, beste mensen, slaakte ik een zucht van verlichting. Als álles goed gaat is het niet leuk meer, dan kan ik ook wel in Duitsland gaan wonen.

Doublespeak

Geef een reactie

Nadat het parlement had besloten de president naar huis te sturen, moest dat bevestigd worden per referendum. Het referendum (gehouden op 29 juli) was pas geldig als een meerderheid van de mensen voor naar huis sturen was EN als meer dan de helft van de geregistreerde kiezers kwam opdagen.

Nou, de uitslag was overweldigend tegen de president (Traian Băsescu heet-ie), mede omdat de ontslagene zijn aanhang had opgeroepen thuis te blijven.  Dat leidde meteen tot een ander probleem: er kwam niet meer dan 47% van de kiezers opdagen.

Referendum ongeldig zou je zeggen, maar nee want de regering tekende onmiddellijk protest aan want de lijsten met geregistreerde kiezers zouden niet kloppen. In een poging om deze lijsten achteraf te gaan wijzigen werd er allerlei juridisch en statistisch googelwerk uit de kast gehaald. Het is best aannemelijk dat er allerlei niet klopt aan de gebruikte lijsten, maar de regering had het referendum zelf met deze lijsten georganiseerd. Dan moet je dus niet gaan janken achteraf.

Het Constitutionele Hof heeft dan ook na wat wikken en intern ruziemaken bepaald dat het referendum niet geldig is vanwege onvoldoende opkomst.

Domper dus voor de regering (onder leiding van premier Ponta) en de interimpresident (Antonescu) die hoopten dat ze eindelijk af waren van aartsantagonist Băsescu. Maar op de televee verklaarden beiden dat de uitslag van het referendum gerespecteerd ging worden.

Meteen na Ponta’s verklaring dat hij weer ging proberen om met Băsescu samen te werken en Antonescu’s acceptatie van de uitslag van het referendum leek het echter of die woorden niet uit hun eigen hersens kwamen, maar uit een politiek correct vertaalapparaatje in de microfoon.

Want zonder blikken of blozen gingen Ponta en Antonescu over op het aanvallen van de rechterlijke macht, het uitschelden van collega-politici, het hinten op malafide invloeden vanuit het buitenland. Direct na de uitspraak dat ‘deze politieke crisis het land schade heeft berokkend en beëindigd moet worden’ gaat men vrolijk verder met olie op het vuur gooien.

Al jaren krijgt Băsescu van zijn politieke tegenstanders en de gelieerde pers overal de schuld van: de economie, de zorg, armoede, alles komt door de dictator.

Nou heeft die dictator ook weleens een politieke oprisping waar je grote vraagtekens bij mag zetten, maar sinds het referendum is hij veruit koploper in de wedstrijd om beleefde samenwerking. Hij heeft namelijk nog geen enkel commentaar gegeven.

Uitspiratie

Geef een reactie

Ik zag tot mijn schrik dat het laatste blukje alweer van juni was. Dat komt: vakantie van drie weekjes in de Heimat, vervolgens 2 weken stage bij een advocatenkantoor dat een stuk leuker was dan de website doet vermoeden. Namelijk erg leuk.

En dan zit je zomaar in augustus. De afgelopen weken gebeurt er bovendien zó veel in de Roemeense politiek, dat ik een soort van dekking heb gezocht voor het nieuws en nog maar mondjesmaat op de internets kijk. Geen gebrek aan inspiratie dus, maar een teveel aan input.

U heeft wellicht gehoord van het plagiaatschandaal. Premier Victor Ponta werd in Nature en de Frankfurter Allgemeine Zeitung van plagiaat beticht. Er barstte een mega-schandaal los waarop de premier reageerde met diverse uitspraken als: “Als jullie het echt willen, doe ik gewoon afstand van die doctorstitel. Maar ik treed niet af!” of “Als de bevoegde commissie oordeelt dat ik heb geplagieerd, treed ik zeker af.” Drie commissies hebben een uitspraak gedaan over het geval.

Ponta heeft zo’n 80 van de 300 pagina’s in zijn proefschrift letterlijk uit andere bronnen overgenomen, zonder aanhalingstekens, voetnoot of bronvermelding, maar mét vermelding van de oorspronkelijke publicaties in de bibliografie. Afgezien van het duidelijke gebrek aan wetenschappelijke bijdrage dat dit plaatje oplevert (maar goed, de beste man heeft het proefschrift gemaakt in een jaar, toen hij ook staatssecretaris was) is dat plagiaat. Het is plagiaat volgens de nationale commissie voor universitaire diploma’s en titels, het is plagiaat volgens de ethische commissie van de Universiteit van Boekarest, maar volgens de inderhaast van nieuwe leden voorziene nationale ethische commissie is dit geen plagiaat.

Bent u er nog? Hoofdpijnverhaal. Met een persoonlijk probleem voor mijn persoontje, aangezien nu wel duidelijk is dat je Roemeense academische titels met een korreltje zout moet nemen. Het is mogelijk dat de eigenaar er hard voor heeft gewerkt, maar het is ook mogelijk dat de wetenschappelijke bijdrage zeer gebrekkig is.

Maar het schandaal was nog niet op zijn retour of het parlement besloot om de president af te zetten. Dat kan volgens de grondwet in geval van ‘ernstige overtredingen van de grondwet’ (Art. 95). Vervolgens moet er een referendum worden georganiseerd binnen 30 dagen, waarin de kiezer beslist of de president inderdaad moet vertrekken. Nou, dat ging op zijn Roemeens. Een referendum organiseren is niet niks, dus de regering moest alle zeilen bijzetten om de boel in goede banen te leiden. Beschuldigingen van fraude vulden de lucht lang voor de datum van het referendum (29 juli) en zijn nog niet verstomd. Gisteren heeft het nationale anticorruptieparket wat simpele dorpelingen ondervraagd in een gemeente waar 200% van het aantal stemgerechtigden was komen opdagen. Dat werd breed uitgemeten op de nationale nieuwszenders.

Maar alles verbleekt bij het schandaal rondom het Constitutionele Hof. Dat hof moet volgens de grondwet het resultaat van het referendum goedkeuren. Toen bleek dat ondanks manipulatie en opzweperij het benodigde aantal stemmers (50%) niet was komen opdagen en het referendum dus ongeldig zou zijn en de afgezette president dus weer terug zou keren, en de blaaskakerige interimpresident (Antonescu) ongelooflijk op z’n muil zou gaan, ging de regering aan de regels morrelen.

Hoewel op de dag van het referendum de minister van Binnenlandse Zaken (Ioan Rus) nog werd geprezen met een voortreffelijk georganiseerde gang van zaken, klonk al de volgende dag de beschuldiging uit regeringskringen dat de kiezerslijsten niet kloppen. Alle Roemeense stemgerechtigden staan op kiezerslijsten en dat aantal kiezers zijn de noemer van het opkomstpercentage. Als er in werkelijkheid minder kiezers bestaan, was het referendum misschien toch geldig, de president afgezet en kon Antonescu het pluche gaan schuren.

Ik zal u de details besparen verder. Alle ogen in Roemenië zijn nu gericht op het constitutionele hof, dat een uitspraak moet doen over het referendum. Inmiddels is een minister afgetreden over het referendum, zijn een staatssecretaris en een hoge ambtenaar in staat van beschuldiging gesteld, heeft het Hof verklaard onder druk te worden gezet door politici, hebben de Amerikaanse regering en meneer Barroso daarover geklaagd, heeft het Hof eerst gevraagd om gecorrigeerde lijsten en die vraag vervolgens weer ingetrokken, en doet volgens alle commentatoren veel te lang over een uitspraak die in wezen doodsimpel is.

En zo worden de Roemenen iedere dag overstelpt met de meest haarklovende juridische opinies, de meest ruwe beschuldigingen, de meest waanzinnig scenario’s. Vanuit de publieke opinie zeggen steeds meer commentatoren nog maar een ding: “Jullie zijn allemaal stom. Het maakt ons niet uit wie er wint, regel het gewoon en houd een sop met ruziemaken!”

Voorpret

1 antwoord

De vakantie nadert en bij ons in huis is daarvoor maar één bestemming: de Heimat. Ik heb familie en vrienden erg gemist, en zo hoort het ook. We hebben zoals gewoonlijk al een hoop bezoek aan familie, vrienden, kennissen en bancaire instellingen gepland, zodat het meer op een werkvakantie lijkt. Ik voel me net een bezoekend staatshoofd, al is mijn hoofd alleen hoofd van mijn lijf en leden – zoals de dichter zei.

Het kan zijn dat ik teveel op www.geenstijl.nl heb gekeken de afgelopen maanden, of dat ik een soort Roemeens nieuwscynisme heb opgedaan. Hoe het ook komt, ik heb het gevoel dat Nederland een steeds minder leuk land is sinds wij weg zijn.

Het is een bekend verschijnsel: als je sturende input krijgt, gaat je onderbewuste vanzelf om. Blijkt bijvoorbeeld uit het Telegraaflezerssyndroom.

Het kan ook zijn dat ik niet de bron van bias ben met mijn voorkeur voor sensatieblogs, maar dat de vaderlandse pers in een negatieve trend is geraakt sinds een aantal jaar. Wordt er negatiever gedaan in het nieuws? Wordt er meer gezeurd?

Een mogelijke, objectieve oorzaak kan de economische malaise zijn – toen wij gingen emigreren in 2008 gingen huizen als warme broodjes, bestond er geen werkloosheid en kwam de Kriezus net om de hoek piepen. Maar er zit ook een subjectieve kant aan, van het genre: hoewel de misdaadcijfers dalen, voelen de burgers zich steeds onveiliger.

Er zit maar één ding op: zelf poolshoogte gaan nemen. Tot volgende week!