Tagarchief: politiek

Overlopen

4 Antwoorden

Eigenlijk wilde ik het gaan hebben over het feit dat Nederland alweer de grootste buitenlandse investeerder in Roemenië blijkt te zijn geweest hebbende doen gebeuren (daarzo!) maar dat weten we nou wel.

Veel interessanter is de aanloop naar de lokale verkiezingen op 13 juni. Typisch Roemeense fenomenen, kabaal en gekrakeel, politiek theater, opzichtig gehengel naar de volksgunst, kortom een feestdis met een heleboel gangen.

Dankzij de leengulheid van vriend Huub weet ik uit een boekje van professor Gallagher dat de sociaaldemocraten van de PSD in 1999 33% van de burgemeestersposten in handen hadden, maar na de verkiezingsoverwinning op landelijk niveau hadden ze in 2003 ineens 66% van de burgemeesters. Want: die waren gewoon overgestapt naar de winnende partij.

Het kiezen van de kant van de sterkste valt niet altijd mee en soms moet je meerdere keren van koers veranderen. Zoals de Roemeense leiders in het begin van de Tweede Wereldoorlog voor de nazi’s kozen en toen dat bij nader inzien niet handig bleek gauw van kamp verwisselden, zo moeten ook veel huidige Roemeense politici regelmatig hun politieke kleuren aan de heersende mode bijstellen.

Sorin Frunzaportocalie/Sorin Frunzagalbena

Dergelijke politici heten in het Roemeens ‘traseiști’ (trasee-iestj, denk aan: tracé). Nu regeringspartij PD-L op zwaar verlies staat in de peilingen, begint het overlopers te regenen. Iedere partij heeft zijn kopstukken en die zijn vanwege oud zeer en concurrentietechnische aspecten niet zo makkelijk over te hevelen. Maar Sorin Frunzăverde (‘Groenblad’), partijbaron binnen de PD-L en capo in de provincie Caras-Severin, volgens zijn Wiki zoon van een communistische chef en zelf voor 1989 ook al in het bezit van een functie binnen de partij (net als, overigens de huidige premier, de vorige premier en een heleboel andere politici) heeft zijn baasschap in de PD-L verruild voor eentje in de PNL, een ideologisch al even kleurloze partij (handig, hoef je niks af te zweren) die onder de naam USL in combinatie met de PSD waarschijnlijk een monsterzege gaat behalen. Had ook in meerdere zinnen gekund.
Deze Sorin, tot op dat moment een van de vier eerste vice-voorzitters van de partij (inderdaad, er waren dus vier eerste vice-voorzitters en als je op de pagina met tronies kijkt blijken alle politbureauleden over minstens een klinkende functienaam te beschikken) heeft met enig vaag en totaal niet onderbouwd geklaag over dat hij werd afgeluisterd en ze niet lief tegen hem deden, zijn lidmaatschap opgezegd en meteen werd bekend dat hem in de PNL een leidinggevende functie was aangeboden. Hij deed niet eens de moeite om inhoudelijke redenen te geven voor zijn overstap.

Want in Roemenië, veel meer nog dan in Nederland, is een politieke partij uitsluitend een functioneel machtsvehikel. Er bestaan nauwelijks ideologische grondslagen, laat staan inhoudelijke verschillen. Politiek en politieke verslaggeving zijn dan ook totaal niet op de inhoud gericht. Politiek in Roemenië gaat uitsluitend om de poppetjes en de politieke ondersteuners/profiteerders van die poppetjes. Zelfs de door westerse commentatoren gewaardeerde politici Cristian Preda en Monica Macovei (beiden tot op heden ook PD-L) hebben een zeer pragmatisch discours en spreken zonder ideologische ondertonen.

Dus wat een politicus in Nederland totaal ongeloofwaardig zou maken – je op een flinterdunne basis aansluiten bij de winnende club –  komt in Roemenië veel voor. Deze Groenblad gaat zijn eigen invloedssfeer en kiezers gewoon meeverhuizen naar zijn nieuwe partij, want die invloedssfeer (clièntele) en kiezers zijn van hem, van het poppetje. Zeker niet van zoiets anachronistisch als een politieke partij.

Toekomstbeeld voor Nederland? Wie neus.

Cool of kloon

Geef een reactie

Hieronder een schaamteloze zelfkopie van mijn bijdrage aan de Alfredmozerstichtingnieuwsbrief:

Voorzichtig optimisme over daadkracht nieuwe Roemeense regering 

Naar aanleiding van het ontslag van een hoge ambtenaar die een goed werkende nationale ambulancedienst had opgericht, ging een voor Roemeense begrippen groot aantal mensen de straat op. Iemand die goed werk deed moest vertrekken onder druk van wat veel Roemenen en buitenlandse analisten beschouwen als een kliek van zelfverrijkende cliëntelisten. Op het hoogtepunt van de demonstraties protesteerden in het hele land duizenden mensen tegen de regering en de president. Sommigen wilden hun gekorte pensioenen terug, anderen eisten terugdraaiing van de salarisverlagingen, weer anderen protesteerden om milieuredenen of tegen corruptie. Veel mensen deden mee omdat ze het gewoon zat waren. ‘Het’ staat dan voor de regering, die braaf de instructies van het IMF opvolgt maar niets doet aan de problemen van de man in de straat: slechte zorg, corruptie, teruglopende koopkracht en wegen met meer gaten dan asfalt.

De regering-Boc en president Băsescu waren in eerste instantie verrast door de protesten. Het duurde een week voordat de regering een fatsoenlijke reactie kon geven en de president deed in zijn arrogantie of onvermogen een tijd lang of er niets aan de hand was. De protesten hielden aan en toen het ontslag van een minister niet hielp (die had de protestanten achterbuurtfiguren genoemd) is men achter de schermen begonnen met onderhandelen over een nieuwe regering. Dat kan in Roemenië zonder verkiezingen.

De nieuwe regering is gevormd onder leiding van de voormalige chef van de buitenlandse inlichtingendienst, Mihai-Răzvan Ungureanu, die geen lid is van de leidende regeringspartij maar van wie wel gezegd wordt dat hij in het kamp van de president zit. Zijn ministersploeg is relatief erg jong en men heeft de controversiële partijbaronnen van de oudere generatie eruit gehouden.

De nieuwe minister-president heeft direct de opening richting de oppositie gezocht. Oppositiekringen – de oppositie bestaat uit een monsterverbond van een liberale, een sociaaldemocratische en een conservatieve partij – reageerden gemengd op de nieuwe regering: enerzijds is de nieuwe premier voor een aantal oppositiekopstukken veel beter te pruimen, anderzijds is de oude vijand, president Băsescu, nog niet van het toneel verdwenen.

Dit jaar zijn er in de zomer lokale verkiezingen en in het najaar parlementsverkiezingen. Daarbij zal waarschijnlijk de huidige oppositie een ruime meerderheid halen, want het lijkt onwaarschijnlijk dat de nieuwe regering in staat is het tij te keren in 9 maanden tijd. Het mandaat van de president loopt nog tot 2014.

De afgelopen maanden regeerde de regering vooral per extraparlementaire noodmaatregel en was de oppositie in staking. Iedere stap naar normalisatie van de parlementaire verhoudingen is dus een stap vooruit voor Roemenië.

Achter iedere samenzwering een complot

1 antwoord

De regering-Boc heeft het hoofd in de schoot gelegd en is vervangen door de regering-Ungureanu. Emil Boc had zoveel ingrijpende maatregelen ingevoerd (ambtenarensalarissen -25%, btw naar 24%) dat het IMF hem lief vond maar de man in de straat hem ronduit verfoeide, hekelde en abhorreerde.

Nu is de nieuwe regering geïnstalleerd en als de wissel niet ongrondwettelijk wordt verklaard door het constitutionele hof, dan kunnen we tot de parlementsverkiezingen eind dit jaar iedere dag Ungureanu z’n hoofd in de krant zien.

Gisteravond had ik het met wat vrienden over politiek en Ungureanu kwam er niet goed af in hun ogen. De algemene reactie was dat er wel niets zou veranderen, ook niet nà de verkiezingen trouwens. Veel Roemenen hebben totaal geen vertrouwen in welke politicus dan ook. Maar ik was verbaasd dat een aantal bijzonderheden van deze man, die ik als positief beschouw, door mijn vrienden totaal anders werden uitgelegd.

gejat van buzznews.roUngureanu heeft politieke ervaring (hij was van 2004-2007 minister van Buitenlandse Zaken) en was voor zijn benoeming als premier hoofd van de buitenlandse inlichtingendienst (SIE). Hij heeft een wetenschappelijke achtergrond en bezit een mastertitel in de geschiedenis van de universiteit van Oxford. Hij is welbespraakt, vriendelijk (heb ik zelf gezien toen ik hem bij een doopfeest afgelopen zomer de hand heb geschud) en heeft bij zijn eerste optreden al laten zien dat hij de broodnodige bruggen kan bouwen. Veelbelovend, vond ik.

Maar nee dat zag ik verkeerd, zeiden de vrienden: Dit voormalig bestuurslid van de communistische jeugdbond heeft zich handig omhoog gewerkt, is met geld van George Soros (verdacht invloedrijke buitenlander, volgens veel Roemenen) gaan studeren in het buitenland, is puur uit opportunisme lid van de liberale partij (PNL) geworden en nu handig de regering in geholpen, waar hij de als spionnenchef vergaarde informatie goed kan gebruiken.

Dat was een meer dan half leeg glas. Vermeende samenzweringen en complotten zijn dan ook een Roemeense nationale sport. Ik stelde voor om de man op zijn daden te gaan beoordelen en niet op grond van complottheoriën; dat leek mijn vrienden wel een aardig idee. Een idee dat hier te lande misschien wat meer promotie verdient. Al die complotten zijn funest voor samenwerking en vooruitgang, vrees ik. Hoewel, ik ben natuurlijk ook maar een buitenlander die met centjes van de AIVD zijn ondermijningswerk doet.

President smijt met modder naar troetelkind

Geef een reactie

Bij wijze van autoplagiaat (ik zit met de tentamens) een stukje dat ik net heb opgestuurd naar de Alfred Mozer-stichting voor hun nieuwsbrief:

Na de toetreding tot de Europese Unie in 2007 hebben internationale organisaties hun inspanningen in Roemenië afgebouwd, hoewel de democratie er nog steeds wankel op zijn benen staat als zelfs de president de justitiële verbeteringen onder vuur neemt.

De Europese Commissie heeft ook na toetreding nog wat invloed bij de Roemeense regering. Van tijd tot tijd worden er rapporten geproduceerd op onder andere het terrein van justitie. Die rapporten zijn voor Nederland munitie om Roemenië voorlopig uit het Schengengebied te weren, vanwege gebrekkige rechtszekerheid voor burgers en bedrijven en onvoldoende resultaten in de strijd tegen corruptie.

Cruciaal in de strijd tegen corruptie is de inspanning van het speciale anticorruptieparket. De anticorruptie-procureurs hebben vooral de afgelopen twee jaar een groot aantal strafklachten ingediend en er zijn nu ook veroordelingen van politici losgekomen. President Băsescu was tot voor kort een grote steun voor de procureurs, die het moeten opnemen tegen een gevestigde orde van partijbaronnen.

Maar op 21 december liet Băsescu in een interview ineens een geheel ander geluid horen. In een koerswending van 180 graden spuide hij scherpe kritiek op het anticorruptieparket. De president vond dat procureurs in het vervolg maar zelf verantwoordelijk moeten gesteld voor de imagoschade van beschuldigde politici. Ook begon hij erover dat rechters persoonlijk aansprakelijk moeten worden gesteld voor gerechtelijke dwalingen, iets dat gelukkig in geen enkel EU-land het geval is omdat het de positie van de rechterlijke macht ernstig in gevaar zou brengen. Als slagroom op de taart opperde Traian Băsescu dat verzoeken om opheffing van de immuniteit van parlementsleden – om strafvervolging te kunnen instellen – maar weer inhoudelijk door politici moesten worden beoordeeld. Dit na een jarenlang debat waarin hij juist verdedigde dat politici zich niet inhoudelijk met justitie moeten bemoeien. gejat van www.stareanatiunii.com

Waarom deze kennelijke koerswijziging? De civil society staat op zijn achterste benen. De Schotse Roemeniëwatcher Tom Gallagher vermoedde in de krant România Liberă van 3 januari puur politiek opportunisme: de baronnen van wie de partij van de president afhankelijk is worden mogelijk zenuwachtig en dreigen hun steun in te trekken. En nu de EU met de eurocrisis en het Hongaarse Orbanregime wel wat anders aan zijn hoofd heeft, zou Băsescu zijn kans schoon zien.

De ontwikkelingen laten in ieder geval duidelijk zien dat Roemenië ook na toetreding tot de EU veel steun nodig heeft om op de goede weg te blijven. Want ook nu nog kan de klok weer worden teruggedraaid.

Eerste sneeuw en Schengenschreeuw

1 antwoord

Bij het uitwrijven van de oogjes zag gezinnetje Bouman-Androne vanmorgen de eerste sneeuw van dit jaar in Boekarest liggen. Dat gaf meteen een pre-kerstgevoel en de dag begon goed.

Minder goed bekwam mij de eindeloze file op weg naar het zwembad (half uurtje zwemmen, anderhalf uur rijden). Toen ik per se ook nog de avondspits in moest op weg naar een dokterscontrole was de sneeuwpret grondig voorbij. De kliniek waar ik moest wezen staat aan de Mărășești-boulevard, genoemd naar een heroïsch slagveld uit de Eerste Wereldoorlog. Geen enkele parkeermogelijkheid, niet bij de metro in de buurt en de ingang is alleen via een steile trap te bereiken. En dan heb ik het over de kliniek, niet het slagveld. Wie die locatie heeft bedacht…

Maar groot was mijn vreugde toen ik bij het aanklikken van mijn favoriete schandaalblad, Evenimentul Zilei, het hoofd van Greet Widlers zag. Altijd goed voor een portie Schandaal! en Paniek!

Wat bleek: de Roemenen zijn erachter gekomen dat ze vanwege Widlers niet in Schengen mogen. Zoals u weet wordt Roemenië door zuiver Nederlands toedoen geweerd uit het Schengengebied en dat leidt in Roemenië tot heel wat verontwaardiging. Hier eerdere berichtgeving met standpunt mijnerzijds. Evenimentul Zilei voert vandaag twee Nederlanders op, die uitleggen dat het allemaal door Widlers komt omdat hij bij het kabinet aan de uitknop zit en dus het Nederlandse standpunt in dezen bepaalt.

En volgens mij klopt dat helemaal. Ik geloof nooit dat de Nederlandse regering zijn poot zó lang stijf had gehouden tegenover alle medelidstaten als men niet Widlers’ adem in de nek had.

Het buitenland krijgt relatief weinig aandacht in de Roemeense pers – lokaal schandaal genoeg. Dus als de ware aard van Widlers’ marionettenkabinet ook hier bekend is, weet je zeker dat we in heel Europa voor joker staan.

Een lekker lage staatsschuld

Geef een reactie

Sommige infographics zijn gewoon statistiekporno. Deze bijvoorbeeld http://www.nrc.nl/interactieve-kaart-economische-crisis-in-de-eu/ is een lust voor het oog en je ziet meteen dat Roemenië er heus niet het slechtst voorstaat in de EU. Afgezien van het feit dat we het armste EU-land zijn.

Af en toe lees ik in de Roemeense pers tevreden teksten als: ‘Wij werden altijd als de economische onderknuppels van Europa beschouwd, maar kijk die Grieken en Spanjaarden nou eens nat gaan terwijl wij op tijd hebben bezuinigd’. Roemenen zijn in collectief absoluut niet borstklopperig, dus een dergelijk bericht wil wat zeggen.

Toch is het aardig om de Roemeense stand van zaken eens te annoteren. Eerst die staatsschuld, want dat is in Roemenië een gewichtige kwestie. Onder dictator Ceaușescu heeft het land jaren kromgelegen omdat het regime per se autarkisch wilde zijn en geen buitenlandse verplichtingen hebben. Jarenlang werd de export kunstmatig hoog gehouden en de import heel laag, er werd honger geleden maar toen de revolutie uitbrak was de buitenlandse schuld nul. En die is dus in de 22 jaar sinds de revolutie gestegen tot 30% van het BNP, weinig in vergelijking met vele landen (voor Nederland is het percentage 62,7) maar je begrijpt dat de gemiddelde Roemeen er niet blij mee is. Die heeft jarenlang gebrek geleden en ziet nu politici al dat geld verpatsen.

De Roemeense werkloosheid lag in 2010 op 7,3 en dat is maar 0,5 procentpunt hoger dan in 2001. Vergeleken met de meer dan 20% Spanjaarden zonder werk is dit een prima prestatie. Helaas zijn de Roemeense statistieken niet een goede afspiegeling van de werkelijkheid (over de Spaanse weet ik het niet). Het overheidsapparaat (belastingdienst, arbeidsinspectie, gemeentelijke diensten en vele andere) is erg zwak in Roemenië en veel mensen werken helemaal of voor een groot deel zwart. Die komen dus niet voor in de officiële statistieken.

Tot slot het begrotingstekort. Ook dat is een Europese middenmoter maar dat is niet aan de Roemeense regering te danken. Toen het goed ging (grofweg 2004-2008) vond de regering het leuk om geheel procyclisch met geld te smijten, maar bij het aanbreken van de crisis moest snel het IMF worden gebeld om een gierend uit de klauwen lopende begroting te fatsoeneren. De vertegenwoordiger van die club, de heer Jeffrey Franks, is in Roemenië sinds 2009 bijna wekelijks in het nieuws en fungeert als boeman of redder van het vaderland, afhankelijk van de waan van de dag. Enfin, de regering moest van het IMF toen flink bezuinigen en heeft de ambtenarensalarissen met 25% gekort. De btw is verhoogd naar 24% toen het constitutioneel hof het belasten van de pensioenen verbood.

De Roemeense regering was (en is) helaas niet in staat tot het nemen van meer specifieke maatregelen. Voor fiscale finetuning, een hogere fiscale discipline of gericht stimuleringsbeleid is de overheid veel te zwak. De paardemiddelen van het IMF hebben, samen met het alom geprezen bestuur van de nationale bank, de rust in de Roemeense economie gehouden. Als in de rest van Europa straks de groei weer begint zal Roemenië daar een jaar achteraan hobbelen, maar ome Jeffrey heeft het land behoed voor Griekse toestanden.

Haat-tv

3 Antwoorden

Aangezien niemand er in Nederland over schrijft, moet ik nodig eens een stukje tikken over Greet Widlers en de PVV. Op een van mijn favoriete websites lees ik regelmatig over kamervragen die in beangstigend tempo maar gelukkig met humorvolle inhoud uit de PVV-fracties het land in worden geslingerd. Ik zou zeggen, wees blij dat die gasten niet een eigen tv-kanaal hebben.

In Roemenië namelijk (stiekem gaat het natuurlijk toch weer over Roemenië) heeft ene Voiculescu niet alleen de touwtjes in handen bij een marginaal politiek partijtje, maar ook bij een serie tv-stations waaronder een nieuwszender.

Nou is die Voiculescu nogal fout geweest tijdens het communisme. Daar heeft hij ook op handige wijze gebruik van gemaakt door met wat achterovergedrukt staatskapitaal een imperium te beginnen.

Als thuiswerker word je automatisch een soort nieuwsjunk. Zodoende volg ik naast een keur aan buitenlandse nieuws-tv die je hier kunt ontvangen ook de twee landelijke nieuwszenders: Realitatea tv en Voiculescu’s Antena 3. Uit dit artikel van vriend Vlad blijkt trouwens dat het niet om eendagsvliegen gaat: wat hij beschrijft over 2007 is in 2011 precies hetzelfde.

Enfin. Van de weeromstuit kijk ik dus regelmatig naar Antena 3, waar het nieuws behalve man-bijt-hond-verhalen en auto-ongelukken uitsluitend bestaat uit haatcampagnes richting de huidige regering en vooral president Băsescu.

Zoals het bij de PVV altijd over de islam gaat (duivenoverlast? komt door de moslims!) gaat het dus bij Antena 3 (niet te verwarren met het Spaanse Antena 3) altijd over Băsescu. Echt, die man kan geen scheet laten of er wordt door diverse Antena-deskundigen een satanistisch complot achter vermoed.

Het is natuurlijk geen nieuw fenomeen dat tv-tyconen met hun zenders politieke tegenstanders bestoken, zie Berlusconi. Antena-3 tilt het haten echter naar een hoger niveau. Laatst kwam een ex-journalist van de zender in het nieuws met onthullingen dat er door de directie inderdaad expliciet opdracht werd gegeven om bepaalde personen en bedrijven televisiegewijs aan te vallen – de publieke opinie reageerde met een achteloos: Dat is toch geen nieuws! Iedereen weet dat.

Collega-zender Realitatea, waar ook zo’n schurk in de poep roerde, is onlangs van eigenaar verwisseld – prompt is het haatgehalte daar sterk afgenomen. Bij gebrek aan inspiratie kunnen ze misschien een itempje doen over Neêrlands grappigste partij.

Lagere BTW voor voedsel…oh nee, toch niet

Geef een reactie

Gisteren heb ik kennis gemaakt met de eminente Roemeniëkenner Jan Willem Bos, een aangenaam causeur die zo tien blogs zou kunnen vullen als hij er zin in had. Aan het eind van het gesprek hadden we het nog even over de Roemeense politiek, en hoe interessant (of niet) die is.

Interessant is misschien niet het goede woord. Ik zou eerder zeggen: vermakelijk. Zojuist zag ik namelijk op het staatsjournaal dat bij een stemming van gisteren in het parlement alle leden van de regeringspartij plus een aantal ministers van die partij (ik weet eerlijk gezegd niet of die nou een dubbelfunctie hebben als parlementariër of gewoon stemrecht vanwege hun ministerschap), al die luitjes dus, VOOR een wetsvoorstel hebben gestemd waar de regering (en ook leibandhouder IMF) TEGEN zijn.

Vandaag dus hilariteit alom. Het bleek allemaal te komen omdat de vervangend fractievoorzitter de verkeerde steminstructies had gegeven aan zijn collegae. Iets met duim omhoog of omlaag, stel ik me voor. Deze ongeveer 100 parlamentariërs hebben vervolgens als één man het verkeerde knopje ingedrukt. Heerlijk, die partijdiscipline. En uitzonderlijk, want meestal hoor je van dissidenten die vrolijk bij iedere opiniepeiling naar de winnende partij overlopen.

Vorm of vent

Geef een reactie

De kleine is vandaag voor het eerst naar de nieuwe kleuterschool geweest. Een drama natuurlijk, maar de juf meldde dat het snel na mijn vertrek alweer naar hartelust spelen was geblazen. Dus dat scheelt. De school is aan het einde van de straat en dat is erg fijn. Deze wijk is qua voorzieningen voor kinderen gewoon ideaal opgezet – is goed om je te herinneren als de afbladderende façades tot moedeloosheid manen.

Zelf mag pappie deze herfst ook weer naar school, volgende week voor het eerst. Ik heb de studieboeken al gekocht, van een lieve oude mevrouw met paars haar, die in de catacomben van de faculteit haar studieboekennering drijft. De vriendelijkste winkelier ten westen van Unirii.

In de politiek vinden de inleidende beschietingen van het herfstoffensief plaats. De president en ‘zijn’ premier, aangeschoten (pun intended) na een serie zeer impopulaire maatregelen en een kapotmaakcampagne van de door tegenstanders gefinancierde pers, hebben een enigszins wankele positie. Zodoende droomt de oppositie al van een regering met hunzelvers erin.

Heel aardig: De oppositie is heel bedreven in het schande! roepen bij bezuinigingen, maar is zelf niet in staat om met alternatieve plannen te komen. Vanochtend was Crin (Lelie)  Antonescu, leider van de PNL, in de krant aan het verkondigen dat er zeker niet iemand van de PSD (de andere grote oppositiepartij) president mocht worden, en een van de baronnen van die PSD had op de televisie alvast bedacht dat er bij de volgende regering 13 ministeries moesten komen. Alleen maar de poppetjes dus. Over beleid doen ze slechts aankondigingen voorlopig, in de trant van: Binnenkort presenteren we onze maatregelen, morgen gratis bier, geen gezeik, iedereen rijk.

Ondertussen heb ik begrepen hoe het komt dat de stookkosten hier zo laag zijn, in vergelijking met Nederland. De staat legt er namelijk serieus geld op toe en daarnaast krijgen veel mensen ook nog financiële  ‘stooksteun’ van de gemeente. Daartegenover staat dat het nationale isoleerprogramma voor flats, dat tot 40% lagere stookkosten oplevert, on hold is gezet. Het blijft natuurlijk wel Roemenië.

Het lot van ANI

Geef een reactie

Het gaat niet goed met het ANI. Het nationale integriteitsagentschap is al een tijdje in het nieuws, omdat rechters en politici deze jeugdige instelling vleugellam hebben gemaakt. Het Agenția Natională de Integritate is opgericht bij wet van 28 mei 2007 (Wet 144/2007), mede in het kader van de toetreding tot de Europese Unie op 1 januari van dat jaar.

Het is nu echter vrijwel zeker afgelopen met de belangrijkste wapens van het ANI, namelijk de openbaarheid van de vermogens van politici/dignitarissen en het zelfstandig graven daarin naar ongerechtigheden. Nadat het constitutioneel hof een belangrijk deel van de ANI-wet ongrondwettelijk had verklaard (volgens de krant Evenimentul Zilei omdat ook de vermogens van rechters onder de loep werden gehouden) had de volksvertegenwoordiging een aangepaste, gehavende maar nog toonbare wet aangenomen.

De Roemeense Senaat echter heeft vervolgens vakkundig het ontleedmes gehanteerd waarna het ANI uitgebeend door het leven moet. De Roemeense president heeft de bevoegdheid om de wet terug te sturen naar het parlement in plaats van te ondertekenen, dat heeft hij gedaan waarna de senatoren er nogmaals het mes in hebben gezet.

Vooral voor de pers is dit jammer, want die maakte altijd smeuïge verhalen van de jaarlijkse vermogensdeclaraties. “Minister X heeft wel 3 huizen en 5 auto’s – waar doet ‘ie het van?” Officieel verdient een minister nog geen 2000 euro per maand, maar natuurlijk zijn het allemaal handige zakenlui. Als je niet voor jezelf kunt zorgen word je in Roemenië echt geen minister.

Als buitenstaander vraag je je af, waarom iedere verdiende cent dan ook op straat moet komen te liggen? Als ik minister was, zou ik ook niet willen dat iedereen wist wat ik op de bank had staan. Dat thema heeft in de nationale pers wel aandacht gekregen. Maar de redenering luidt: “Waar zoveel corruptie is als bij ons, moeten er ook forse maatregelen worden gebruikt.” Maximale transparantie dus. Het amputeren van het integriteitsagentschap heeft dan ook veel mediastof doen opwaaien. Naar verluidt is men ook in Brussel niet zo in zijn nopjes met deze ontwikkeling.

 Ik vind het zelf juist wel prettig dat het ANI achter de schermen verdwijnt. Bij problemen kan een rechterlijke instantie worden ingeschakeld nu het ANI zelf nauwelijks nog onderzoek mag doen, dus dat is wel een vertragende factor. Er moet voor gewaakt worden dat de corruptiebestrijding over de hele linie niet inzakt, maar ik denk niet dat de tot nu toe constante media-exposure de strijd tegen onwettig vergaarde vermogens goed doet. Want als ieder tweede huis een krantenkop wordt, dan devalueren de echt brandende kwesties vanzelf mee. En als Roemenië iets niet kan gebruiken is het nog meer onverschilligheid.