Tagarchief: politiek

President smijt met modder naar troetelkind

Bij wijze van autoplagiaat (ik zit met de tentamens) een stukje dat ik net heb opgestuurd naar de Alfred Mozer-stichting voor hun nieuwsbrief:

Na de toetreding tot de Europese Unie in 2007 hebben internationale organisaties hun inspanningen in Roemenië afgebouwd, hoewel de democratie er nog steeds wankel op zijn benen staat als zelfs de president de justitiële verbeteringen onder vuur neemt.

De Europese Commissie heeft ook na toetreding nog wat invloed bij de Roemeense regering. Van tijd tot tijd worden er rapporten geproduceerd op onder andere het terrein van justitie. Die rapporten zijn voor Nederland munitie om Roemenië voorlopig uit het Schengengebied te weren, vanwege gebrekkige rechtszekerheid voor burgers en bedrijven en onvoldoende resultaten in de strijd tegen corruptie.

Cruciaal in de strijd tegen corruptie is de inspanning van het speciale anticorruptieparket. De anticorruptie-procureurs hebben vooral de afgelopen twee jaar een groot aantal strafklachten ingediend en er zijn nu ook veroordelingen van politici losgekomen. President Băsescu was tot voor kort een grote steun voor de procureurs, die het moeten opnemen tegen een gevestigde orde van partijbaronnen.

Maar op 21 december liet Băsescu in een interview ineens een geheel ander geluid horen. In een koerswending van 180 graden spuide hij scherpe kritiek op het anticorruptieparket. De president vond dat procureurs in het vervolg maar zelf verantwoordelijk moeten gesteld voor de imagoschade van beschuldigde politici. Ook begon hij erover dat rechters persoonlijk aansprakelijk moeten worden gesteld voor gerechtelijke dwalingen, iets dat gelukkig in geen enkel EU-land het geval is omdat het de positie van de rechterlijke macht ernstig in gevaar zou brengen. Als slagroom op de taart opperde Traian Băsescu dat verzoeken om opheffing van de immuniteit van parlementsleden – om strafvervolging te kunnen instellen – maar weer inhoudelijk door politici moesten worden beoordeeld. Dit na een jarenlang debat waarin hij juist verdedigde dat politici zich niet inhoudelijk met justitie moeten bemoeien. gejat van www.stareanatiunii.com

Waarom deze kennelijke koerswijziging? De civil society staat op zijn achterste benen. De Schotse Roemeniëwatcher Tom Gallagher vermoedde in de krant România Liberă van 3 januari puur politiek opportunisme: de baronnen van wie de partij van de president afhankelijk is worden mogelijk zenuwachtig en dreigen hun steun in te trekken. En nu de EU met de eurocrisis en het Hongaarse Orbanregime wel wat anders aan zijn hoofd heeft, zou Băsescu zijn kans schoon zien.

De ontwikkelingen laten in ieder geval duidelijk zien dat Roemenië ook na toetreding tot de EU veel steun nodig heeft om op de goede weg te blijven. Want ook nu nog kan de klok weer worden teruggedraaid.

Eerste sneeuw en Schengenschreeuw

Bij het uitwrijven van de oogjes zag gezinnetje Bouman-Androne vanmorgen de eerste sneeuw van dit jaar in Boekarest liggen. Dat gaf meteen een pre-kerstgevoel en de dag begon goed.

Minder goed bekwam mij de eindeloze file op weg naar het zwembad (half uurtje zwemmen, anderhalf uur rijden). Toen ik per se ook nog de avondspits in moest op weg naar een dokterscontrole was de sneeuwpret grondig voorbij. De kliniek waar ik moest wezen staat aan de Mărășești-boulevard, genoemd naar een heroïsch slagveld uit de Eerste Wereldoorlog. Geen enkele parkeermogelijkheid, niet bij de metro in de buurt en de ingang is alleen via een steile trap te bereiken. En dan heb ik het over de kliniek, niet het slagveld. Wie die locatie heeft bedacht…

Maar groot was mijn vreugde toen ik bij het aanklikken van mijn favoriete schandaalblad, Evenimentul Zilei, het hoofd van Greet Widlers zag. Altijd goed voor een portie Schandaal! en Paniek!

Wat bleek: de Roemenen zijn erachter gekomen dat ze vanwege Widlers niet in Schengen mogen. Zoals u weet wordt Roemenië door zuiver Nederlands toedoen geweerd uit het Schengengebied en dat leidt in Roemenië tot heel wat verontwaardiging. Hier eerdere berichtgeving met standpunt mijnerzijds. Evenimentul Zilei voert vandaag twee Nederlanders op, die uitleggen dat het allemaal door Widlers komt omdat hij bij het kabinet aan de uitknop zit en dus het Nederlandse standpunt in dezen bepaalt.

En volgens mij klopt dat helemaal. Ik geloof nooit dat de Nederlandse regering zijn poot zó lang stijf had gehouden tegenover alle medelidstaten als men niet Widlers’ adem in de nek had.

Het buitenland krijgt relatief weinig aandacht in de Roemeense pers – lokaal schandaal genoeg. Dus als de ware aard van Widlers’ marionettenkabinet ook hier bekend is, weet je zeker dat we in heel Europa voor joker staan.

Een lekker lage staatsschuld

Sommige infographics zijn gewoon statistiekporno. Deze bijvoorbeeld http://www.nrc.nl/interactieve-kaart-economische-crisis-in-de-eu/ is een lust voor het oog en je ziet meteen dat Roemenië er heus niet het slechtst voorstaat in de EU. Afgezien van het feit dat we het armste EU-land zijn.

Af en toe lees ik in de Roemeense pers tevreden teksten als: ‘Wij werden altijd als de economische onderknuppels van Europa beschouwd, maar kijk die Grieken en Spanjaarden nou eens nat gaan terwijl wij op tijd hebben bezuinigd’. Roemenen zijn in collectief absoluut niet borstklopperig, dus een dergelijk bericht wil wat zeggen.

Toch is het aardig om de Roemeense stand van zaken eens te annoteren. Eerst die staatsschuld, want dat is in Roemenië een gewichtige kwestie. Onder dictator Ceaușescu heeft het land jaren kromgelegen omdat het regime per se autarkisch wilde zijn en geen buitenlandse verplichtingen hebben. Jarenlang werd de export kunstmatig hoog gehouden en de import heel laag, er werd honger geleden maar toen de revolutie uitbrak was de buitenlandse schuld nul. En die is dus in de 22 jaar sinds de revolutie gestegen tot 30% van het BNP, weinig in vergelijking met vele landen (voor Nederland is het percentage 62,7) maar je begrijpt dat de gemiddelde Roemeen er niet blij mee is. Die heeft jarenlang gebrek geleden en ziet nu politici al dat geld verpatsen.

De Roemeense werkloosheid lag in 2010 op 7,3 en dat is maar 0,5 procentpunt hoger dan in 2001. Vergeleken met de meer dan 20% Spanjaarden zonder werk is dit een prima prestatie. Helaas zijn de Roemeense statistieken niet een goede afspiegeling van de werkelijkheid (over de Spaanse weet ik het niet). Het overheidsapparaat (belastingdienst, arbeidsinspectie, gemeentelijke diensten en vele andere) is erg zwak in Roemenië en veel mensen werken helemaal of voor een groot deel zwart. Die komen dus niet voor in de officiële statistieken.

Tot slot het begrotingstekort. Ook dat is een Europese middenmoter maar dat is niet aan de Roemeense regering te danken. Toen het goed ging (grofweg 2004-2008) vond de regering het leuk om geheel procyclisch met geld te smijten, maar bij het aanbreken van de crisis moest snel het IMF worden gebeld om een gierend uit de klauwen lopende begroting te fatsoeneren. De vertegenwoordiger van die club, de heer Jeffrey Franks, is in Roemenië sinds 2009 bijna wekelijks in het nieuws en fungeert als boeman of redder van het vaderland, afhankelijk van de waan van de dag. Enfin, de regering moest van het IMF toen flink bezuinigen en heeft de ambtenarensalarissen met 25% gekort. De btw is verhoogd naar 24% toen het constitutioneel hof het belasten van de pensioenen verbood.

De Roemeense regering was (en is) helaas niet in staat tot het nemen van meer specifieke maatregelen. Voor fiscale finetuning, een hogere fiscale discipline of gericht stimuleringsbeleid is de overheid veel te zwak. De paardemiddelen van het IMF hebben, samen met het alom geprezen bestuur van de nationale bank, de rust in de Roemeense economie gehouden. Als in de rest van Europa straks de groei weer begint zal Roemenië daar een jaar achteraan hobbelen, maar ome Jeffrey heeft het land behoed voor Griekse toestanden.

Haat-tv

Aangezien niemand er in Nederland over schrijft, moet ik nodig eens een stukje tikken over Greet Widlers en de PVV. Op een van mijn favoriete websites lees ik regelmatig over kamervragen die in beangstigend tempo maar gelukkig met humorvolle inhoud uit de PVV-fracties het land in worden geslingerd. Ik zou zeggen, wees blij dat die gasten niet een eigen tv-kanaal hebben.

In Roemenië namelijk (stiekem gaat het natuurlijk toch weer over Roemenië) heeft ene Voiculescu niet alleen de touwtjes in handen bij een marginaal politiek partijtje, maar ook bij een serie tv-stations waaronder een nieuwszender.

Nou is die Voiculescu nogal fout geweest tijdens het communisme. Daar heeft hij ook op handige wijze gebruik van gemaakt door met wat achterovergedrukt staatskapitaal een imperium te beginnen.

Als thuiswerker word je automatisch een soort nieuwsjunk. Zodoende volg ik naast een keur aan buitenlandse nieuws-tv die je hier kunt ontvangen ook de twee landelijke nieuwszenders: Realitatea tv en Voiculescu’s Antena 3. Uit dit artikel van vriend Vlad blijkt trouwens dat het niet om eendagsvliegen gaat: wat hij beschrijft over 2007 is in 2011 precies hetzelfde.

Enfin. Van de weeromstuit kijk ik dus regelmatig naar Antena 3, waar het nieuws behalve man-bijt-hond-verhalen en auto-ongelukken uitsluitend bestaat uit haatcampagnes richting de huidige regering en vooral president Băsescu.

Zoals het bij de PVV altijd over de islam gaat (duivenoverlast? komt door de moslims!) gaat het dus bij Antena 3 (niet te verwarren met het Spaanse Antena 3) altijd over Băsescu. Echt, die man kan geen scheet laten of er wordt door diverse Antena-deskundigen een satanistisch complot achter vermoed.

Het is natuurlijk geen nieuw fenomeen dat tv-tyconen met hun zenders politieke tegenstanders bestoken, zie Berlusconi. Antena-3 tilt het haten echter naar een hoger niveau. Laatst kwam een ex-journalist van de zender in het nieuws met onthullingen dat er door de directie inderdaad expliciet opdracht werd gegeven om bepaalde personen en bedrijven televisiegewijs aan te vallen – de publieke opinie reageerde met een achteloos: Dat is toch geen nieuws! Iedereen weet dat.

Collega-zender Realitatea, waar ook zo’n schurk in de poep roerde, is onlangs van eigenaar verwisseld – prompt is het haatgehalte daar sterk afgenomen. Bij gebrek aan inspiratie kunnen ze misschien een itempje doen over Neêrlands grappigste partij.

Lagere BTW voor voedsel…oh nee, toch niet

Gisteren heb ik kennis gemaakt met de eminente Roemeniëkenner Jan Willem Bos, een aangenaam causeur die zo tien blogs zou kunnen vullen als hij er zin in had. Aan het eind van het gesprek hadden we het nog even over de Roemeense politiek, en hoe interessant (of niet) die is.

Interessant is misschien niet het goede woord. Ik zou eerder zeggen: vermakelijk. Zojuist zag ik namelijk op het staatsjournaal dat bij een stemming van gisteren in het parlement alle leden van de regeringspartij plus een aantal ministers van die partij (ik weet eerlijk gezegd niet of die nou een dubbelfunctie hebben als parlementariër of gewoon stemrecht vanwege hun ministerschap), al die luitjes dus, VOOR een wetsvoorstel hebben gestemd waar de regering (en ook leibandhouder IMF) TEGEN zijn.

Vandaag dus hilariteit alom. Het bleek allemaal te komen omdat de vervangend fractievoorzitter de verkeerde steminstructies had gegeven aan zijn collegae. Iets met duim omhoog of omlaag, stel ik me voor. Deze ongeveer 100 parlamentariërs hebben vervolgens als één man het verkeerde knopje ingedrukt. Heerlijk, die partijdiscipline. En uitzonderlijk, want meestal hoor je van dissidenten die vrolijk bij iedere opiniepeiling naar de winnende partij overlopen.

Vorm of vent

De kleine is vandaag voor het eerst naar de nieuwe kleuterschool geweest. Een drama natuurlijk, maar de juf meldde dat het snel na mijn vertrek alweer naar hartelust spelen was geblazen. Dus dat scheelt. De school is aan het einde van de straat en dat is erg fijn. Deze wijk is qua voorzieningen voor kinderen gewoon ideaal opgezet – is goed om je te herinneren als de afbladderende façades tot moedeloosheid manen.

Zelf mag pappie deze herfst ook weer naar school, volgende week voor het eerst. Ik heb de studieboeken al gekocht, van een lieve oude mevrouw met paars haar, die in de catacomben van de faculteit haar studieboekennering drijft. De vriendelijkste winkelier ten westen van Unirii.

In de politiek vinden de inleidende beschietingen van het herfstoffensief plaats. De president en ‘zijn’ premier, aangeschoten (pun intended) na een serie zeer impopulaire maatregelen en een kapotmaakcampagne van de door tegenstanders gefinancierde pers, hebben een enigszins wankele positie. Zodoende droomt de oppositie al van een regering met hunzelvers erin.

Heel aardig: De oppositie is heel bedreven in het schande! roepen bij bezuinigingen, maar is zelf niet in staat om met alternatieve plannen te komen. Vanochtend was Crin (Lelie)  Antonescu, leider van de PNL, in de krant aan het verkondigen dat er zeker niet iemand van de PSD (de andere grote oppositiepartij) president mocht worden, en een van de baronnen van die PSD had op de televisie alvast bedacht dat er bij de volgende regering 13 ministeries moesten komen. Alleen maar de poppetjes dus. Over beleid doen ze slechts aankondigingen voorlopig, in de trant van: Binnenkort presenteren we onze maatregelen, morgen gratis bier, geen gezeik, iedereen rijk.

Ondertussen heb ik begrepen hoe het komt dat de stookkosten hier zo laag zijn, in vergelijking met Nederland. De staat legt er namelijk serieus geld op toe en daarnaast krijgen veel mensen ook nog financiële  ‘stooksteun’ van de gemeente. Daartegenover staat dat het nationale isoleerprogramma voor flats, dat tot 40% lagere stookkosten oplevert, on hold is gezet. Het blijft natuurlijk wel Roemenië.

Het lot van ANI

Het gaat niet goed met het ANI. Het nationale integriteitsagentschap is al een tijdje in het nieuws, omdat rechters en politici deze jeugdige instelling vleugellam hebben gemaakt. Het Agenția Natională de Integritate is opgericht bij wet van 28 mei 2007 (Wet 144/2007), mede in het kader van de toetreding tot de Europese Unie op 1 januari van dat jaar.

Het is nu echter vrijwel zeker afgelopen met de belangrijkste wapens van het ANI, namelijk de openbaarheid van de vermogens van politici/dignitarissen en het zelfstandig graven daarin naar ongerechtigheden. Nadat het constitutioneel hof een belangrijk deel van de ANI-wet ongrondwettelijk had verklaard (volgens de krant Evenimentul Zilei omdat ook de vermogens van rechters onder de loep werden gehouden) had de volksvertegenwoordiging een aangepaste, gehavende maar nog toonbare wet aangenomen.

De Roemeense Senaat echter heeft vervolgens vakkundig het ontleedmes gehanteerd waarna het ANI uitgebeend door het leven moet. De Roemeense president heeft de bevoegdheid om de wet terug te sturen naar het parlement in plaats van te ondertekenen, dat heeft hij gedaan waarna de senatoren er nogmaals het mes in hebben gezet.

Vooral voor de pers is dit jammer, want die maakte altijd smeuïge verhalen van de jaarlijkse vermogensdeclaraties. “Minister X heeft wel 3 huizen en 5 auto’s – waar doet ‘ie het van?” Officieel verdient een minister nog geen 2000 euro per maand, maar natuurlijk zijn het allemaal handige zakenlui. Als je niet voor jezelf kunt zorgen word je in Roemenië echt geen minister.

Als buitenstaander vraag je je af, waarom iedere verdiende cent dan ook op straat moet komen te liggen? Als ik minister was, zou ik ook niet willen dat iedereen wist wat ik op de bank had staan. Dat thema heeft in de nationale pers wel aandacht gekregen. Maar de redenering luidt: “Waar zoveel corruptie is als bij ons, moeten er ook forse maatregelen worden gebruikt.” Maximale transparantie dus. Het amputeren van het integriteitsagentschap heeft dan ook veel mediastof doen opwaaien. Naar verluidt is men ook in Brussel niet zo in zijn nopjes met deze ontwikkeling.

 Ik vind het zelf juist wel prettig dat het ANI achter de schermen verdwijnt. Bij problemen kan een rechterlijke instantie worden ingeschakeld nu het ANI zelf nauwelijks nog onderzoek mag doen, dus dat is wel een vertragende factor. Er moet voor gewaakt worden dat de corruptiebestrijding over de hele linie niet inzakt, maar ik denk niet dat de tot nu toe constante media-exposure de strijd tegen onwettig vergaarde vermogens goed doet. Want als ieder tweede huis een krantenkop wordt, dan devalueren de echt brandende kwesties vanzelf mee. En als Roemenië iets niet kan gebruiken is het nog meer onverschilligheid.

Het mag geen naam hebben

Het is dezer dagen volop herdenken geblazen van de gewelddadige ontruiming van het Universiteitsplein in 1990. Ion Iliescu, de aartsschurk, gevierde éminence grise van de sociaal-democraten en zeer waarschijnlijk hoofdschuldige aan de gebeurtenissen, staat weer eens in de schijnwerpers. Familie van de slachtoffers is 20 jaar na dato nog wanhopig op zoek naar de waarheid, Iliescu publiceert zijn memoires. Kenmerkend voor Roemenië dat zo’n man vrolijk rondloopt – er heeft hier geen postrevolutionaire zuivering of verzoening plaatsgevonden, dus de revolutie en de ontwikkeling van het land sindsdien zijn voor veel Roemenen onverwerkte problemen.

Hoofdrolspeler in dat recente verleden is de kliek van invloedrijke personen en hun families, wier politieke partijen elkaar afwisselen aan de macht. De huidige regering-Boc heeft net een motie van wantrouwen overleefd vanwege de bezuinigingen, maar als je zag hoe huichelachtig verontwaardigd de politieke oppositie tekeer ging (“De regering bestaat uit idioten!”) zou je bijna denken dat ze zichzelf onschuldig achten aan twintig jaar wanbeleid. Zo niet, dan zijn het toch uitstekende acteurs…

Het klopt natuurlijk wel dat het moeilijke tijden zijn. Een journalist verzuchtte “Het lijkt wel of alle crisis uit de rest van Europa nu hier is gekomen”. De Amerikaanse ambassadeur werd door dagblad Evenimentul Zilei geciteerd “Er is behoefte aan een transparant rechtssysteem, zonder corruptie, en aan een regering die rationele en voorspelbare beslissingen neemt.” Commentaar van de krant was, dat ook de Amerikanen er blijkbaar genoeg van hebben.

Maar rationele en voorspelbare beslissingen, dat gaat me toch echt te ver. Dat hebben we in Roemenië helemaal niet nodig. Waar zouden anders de pareltjes blijven zoals uit een krantenbericht dat ik las:

De dienst begraafplaatsenbeheer heeft 85.000 euro uitgetrokken voor mobiele wooncontainers voor de werknemers van de begraafplaatsen. De directeur gaf als reden aan, dat de arbeiders die de graven scheppen en het begeleidend personeel voor begrafenissen tot ’s avonds laat moeten werken, in plaats van tot de CAO-tijd van 16.30. Waarom dan? Nou, dat komt door de moslims en de zigeuners. Die willen namelijk altijd na zonsondergang worden begraven.

Desgevraagd verklaren meerdere lokale moslimleiders dat dat onzin is. Moslims moeten juist vóór zonsondergang worden begraven! En de zigeuners dan? De vereniging van Romi is verontwaardigd: Dit is ongehoord! Het klopt dat bij onze begrafenissen altijd een fanfare is, maar dat gebeurt nooit ’s nachts. In de eerste plaats vinden veel Romi het eng om ’s nachts op een begraafplaats te komen, en in de tweede plaats: de meeste Romi zijn Roemeens-orthodox!

Dat is toch prachtig. Laatst begon de minister van Binnenlandse Zaken over een nieuwe lening van het IMF, maar die van Financiën gaat erover en ontkende in alle toonaarden. Weg met de gesloten rijen en regeringen die met een stem spreken. Dit is veel leuker! Ik houd u op de hoogte…

Firea versus Boureanu

In de online editie van dagblad EVZ las ik vandaag het verslag van een televisie-uitzending van gisteravond. Een heethoofdig parlementslid heeft flink zitten ruziën met de presentatrice van een praatprogramma, waar hij in optrad. Dit soort taal hoor je niet iedere avond op TV, zelfs niet in het verbaal bloemrijke Roemenië.

Een klein stukje uit de transcriptie heb ik even vertaald. Gewoon omdat het mij zo mooi exotisch voorkomt. Bovendien heb ik er oprecht bewondering voor hoe mensen dit geheel onvoorbereid en vol overgave te berde brengen.

Gabriela Vrânceanu Firea: Maar meneer Boureanu, wat hebt u dan gegeten? Hebt u soms iets verkeerds gegeten voor de uitzending?
Cristian Boureanu: Ik weet het niet. Ik hier bij jullie iets gegeten. Op tafel stond wat u hier iedere avond eet.
Gabriela Vrânceanu Firea: Iets van de grond misschien? Of iets uit het toilet? Heeft u dan geen enkele gêne?
Cristian Boureanu: Wat stelt u mij onbeschofte vragen! Ik verlaat de uitzending niet, dat u het even weet. Ik blijf hier zitten, ik glimlach vriendelijk en stel u de vraag, of u weleens aan de heer Tăriceanu heeft gevraagd wat hij met die geïnvesteerde drie miljard…
Gabriela Vrânceanu Firea: Meneer Boureanu, hebt u uw temperatuur opgenomen? Misschien heeft u koorts!
Cristian Boureanu: Nee, ik heb geen koorts. Ik voel me prima en ontspannen. Ik kijk u aan, ik stel wat vragen en stel vast dat u daar niet tegen kunt.

Gabriela Vrânceanu Firea: En degene die gezegd heeft dat u die jongen bent met snot in z’n haar had gelijk.
Cristian Boureanu: Gaat u me nu beledigen? Heeft u minnaar dat soms gezegd?
Gabriela Vrânceanu Firea: Mijn minnaar? En wat te denken van uw minnares, uw bedrijven? Ik vind het ongelooflijk…

Het concert van de eeuw

Als u in de jaren ’80 jong was en/of eind vorige eeuw van klassieke hardrock hield, zegt de naam AC/DC u misschien wel wat. Het gaat om een band van een stel foeilelijke Australiërs, die door muziek noch teksten in de annalen te hoeven worden bijgeschreven.

Toen deze heren echter besloten om naar Boekarest te komen, werd de hele binnenstad rondom het parlement afgezet, kwamen er 60.000 bezoekers en kon je geen krant, website of tv-programma raadplegen of het ging over AC/DC. Zelfs Evenimentul Zilei stond er bol van. Toegegeven, ik heb die muziek nooit gepruimd (zeker niet in vergelijking met de oudere helden zoals Led Zeppelin en Deep Purple, of de nieuwere helden zoals Metallica), maar deze media-aandacht ging zover de perken te buiten dat er maar een conclusie overblijft:

Er is een samenzwering aan de gang tussen het internationale industriële complex, ex-communistische krachten, neokapitalisten en de liberale regering. Het volk moet vooral meer en grotere spelen krijgen, want op het brood moet bezuinigd worden. Waar dit toe leidt kan goed samengevat worden met een albumtitel van AC/DC: Highway to hell.